Appelcrumble van de BBQ (Toetje)

Je staat bij je kamado en het is tijd voor een toetje. Maar niet zomaar een toetje. We gaan voor een klassieker met een rokerige twist: appelcrumble van de BBQ.

Vergeet die saaie magnetron-muffins of een oven-schotel die net niet smaakt naar wat je zoekt.

Dit gerecht combineert de frisse zoetheid van appels met de diepe, warme tonen van houtskool en een krokante topping. Het is het perfecte bewijs dat je kamado meer is dan een vleesmachine.

Het is een complete buitenkeuken. Waarom zou je dit doen? Omdat de smaak anders is.

De intense hitte van de kamado, de lichte rooksmaak die meekookt, en de manier waarop de suikers in de appels karamelliseren boven open vuur, dat krijg je niet na in je keuken.

Het is een eenvoudig recept, maar de impact is enorm. Zeker als je gasten hebt die denken dat je alleen maar spareribs kunt roken. Dit verrast ze.

Waarom appelcrumble op de kamado anders smaakt

Veel mensen gebruiken hun kamado alleen voor hartige gerechten. Zonde. De keramische koepel van een Big Green Egg of Kamado Joe is ideaal voor bakken.

Het werkt als een traditionele steenoven. De hitte wordt gelijkmatig verdeeld en vastgehouden, wat zorgt voor een perfecte garing zonder dat de bodem aanbrandt. In een gewone oven heb je vaak te maken met temperatuurschommelingen omdat de verwarmingselementen aan- en uitschakelen.

Bij een kamado blijft de temperatuur stabiel, wat cruciaal is voor een delicate dessert. De rook speelt ook een rol, maar dan subtiel.

We gebruiken niet veel houtskool, maar de kolen die we gebruiken, geven net een vleugje karakter af.

Appels en kaneel combineren perfect met fruitige rooksoorten als appel of kers. Je hoeft geen zware rook toe te voegen; het draait om de warmte en de sfeer. Het resultaat is een dessert dat warm, comfortabel en iets complexer smaakt dan de ovenversie.

De basisuitrusting: wat heb je echt nodig?

Je hebt geen fancy accessoires nodig, maar een paar dingen maken het leven makkelijker. Allereerst de pannen. Een gietijzeren skillet is je beste vriend.

De warmtegeleiding is perfect en hij kan tegen de hitte. Als je die niet hebt, werkt een RVS schaal of een keramische bakvorm ook.

Let wel op dat je materialen gebruikt die tot minstens 250 graden kunnen gaan. Goedkopere bakvormen van dun plastic of metaal kunnen smelten of vervormen. Voor de indirecte setup heb je een pizzasteen of convectieplaat nodig.

Dit leg je op het rooster. De skillet zet je daar bovenop.

Zo voorkom je dat de bodem direct boven de kolen staat en verbrandt. De rookcirculatie rond de skillet zorgt voor een gelijkmatige garing. Als je een Kamado Joe hebt, gebruik je makkelijk de Divide & Conquer ring. Bij een Big Green Egg gebruik je de convEGGtor.

The Bastard heeft een losse plaat. Het principe is hetzelfde: indirecte hitte.

Ingrediënten en voorbereiding

Het draait allemaal om goede basisproducten. Je hebt geen dure ingrediënten nodig, maar kwaliteit maakt verschil.

Appels die uit elkaar vallen na 5 minuten bakken, zijn niet wat je zoekt. Kies voor stevige appels die hun vorm behouden. Goudreinet of Elstar zijn prima keuzes. Voor een zoete, frisse smaak mix je ze met suiker, kaneel, en een beetje maïzena om het vocht op te nemen.

De crumble topping is de kers op de taart. Geen fancy dingen, gewoon bloem, suiker, koude boter en havermout.

De truc is om de boter koud te houden en niet te veel te kneden.

Je wilt korrels vormen, geen deeg. Als je te veel werkt, wordt de topping taai in plaats van krokant. Hier is de lijst:

• Vulling: 4-5 stevige appels (geschild en in blokjes), 2 el suiker, 1 tl kaneel, 1 el maïzena, sap van een halve citroen.
• Crumble: 150g bloem, 100g havermout, 100g suiker (bruin is lekkerder), 125g koude roomboter (in blokjes), snuf zout.
• Benodigdheden: Gietijzeren skillet (ø 26cm of groter), pizzasteen of convEGGtor, houtskool (bij voorkeur Fogo of Kamado Joe Big Block), eventueel appelhout voor rook.

Stap-voor-stap: De setup en bereiding

De voorbereiding is het halve werk. Zorg dat je alles klaarzet voordat je de houtskool aansteekt.

Snijd de appels, meng ze met de suiker, kaneel, maïzena en citroensap.

Doe dit in de skillet. In een andere kom meng je de bloem, havermout, suiker en het zout. Voeg de koude boterblokjes toe en gebruik je vingertoppen om het te verwerken tot kruimels.

Niet kneden, gewoon wrijven tot het eruitziet als grof zand. De setup op de kamado is cruciaal.

We gaan voor indirect. Steek je kamado aan en breng de temperatuur naar 180°C tot 190°C. Dit is lager dan een oven, maar door de stralingswarmte van het keramiek werkt het sneller. Leg de convEGGtor (of pizzasteen) neer en plaats de skillet met de appelvulling erop. Sluit de deksel.

Laat de appels 15 minuten zacht worden voordat je de crumble toevoegt.

Temperatuur en timing schema

Zo voorkom je een zompige bodem. Na 15 minuten haal je de deksel even snel open. Strooi de crumble kruimels gelijkmatig over de appels.

Doe de deksel weer dicht en laat het nog 20-25 minuten bakken. De topping moet goudbruin zijn en de appels moeten borrelen.

Pas op dat je niet te veel rook toevoegt; appelhout is prima, maar een klein stukje is genoeg. Te veel rook maakt een dessert bitter. De kamado is geen oven met een timer, maar een vuur dat je beheerst.

Hieronder een indicatie voor een standaard 26cm skillet: Als je kamado te heet is (boven de 200°C), zal de topping te snel bruinen voordat de appels gaar zijn. Is de temperatuur te laag, dan wordt de crumble taai.

Houd de luchttoevoer schuif fijn in de gaten. Een kleine aanpassing heeft veel effect.

Varianten en prijsindicaties

Je kunt variëren met de accessoires. Een RVS bakvorm is goedkoper dan gietijzeren, maar levert in op warmtegeleiding. Een gietijzeren skillet van Lodge kost ongeveer €40-€50.

Die gaat een leven lang mee. Een keramische bakvorm voor in de kamado (van Kamado Joe of Big Green Egg) kost al snel €80-€100.

Die is mooier, maar niet per se beter voor dit recept. Prijzen voor de kamado's zelf lopen uiteen.

Een Kamado Joe Classic III kost rond de €1.100. De Big Green Egg Large zit op ongeveer €900. The Bastard Compact One is te vinden voor €700.

Voor dit dessert maakt het weinig uit welke je hebt; ze kunnen allemaal indirect bakken.

De grotere modellen (XL of Big Joe) geven je meer ruimte, maar voor één skillet is een medium model prima. Wat betreft de ingrediënten: blijf weg van de supermarktketen die alleen maar basisappels verkoopt. Ga naar een groenteboer of gebruik biologische appels. De smaak is intenser.

Suiker is goedkoop, maar gebruik echte roomboter in plaats van margarine voor de crumble. Het scheelt een wereld van verschil in smaak en textuur. De totale kosten voor de boodschappen liggen onder de €10.

Veelgemaakte fouten en hoe je ze oplost

Een veelvoorkomend probleem is een te natte vulling. Appels bevatten veel vocht.

Als je geen maïzena gebruikt, of te weinig, eindig je met soep in plaats van een stevige crumble. De maïzena bindt het vocht dat vrijkomt tijdens het garen.

Zorg ervoor dat je het goed mengt met de appelstukjes voordat je het in de skillet doet. Een andere fout is het verbranden van de bodem. Dit gebeurt als je de skillet direct boven de kolen plaatst. De hitte is dan te direct en te intens.

De bodem verbrandt voordat de bovenkant gaar is. De oplossing is simpel: gebruik altijd een indirecte setup.

Leg die pizzasteen of plaat eronder. Het kost misschien iets langer, maar het resultaat is perfect. Te veel rook is de derde valkuil.

Mensen denken dat alles wat van de BBQ komt, naar rook moet smaken. Voor dessert geldt: less is more.

Gebruik maximaal één klein stukje hout. Appelhout of kersenhout werkt goed.

Een te zware rooksmaak overheerst de delicate smaak van de appels en kaneel. Proef na het koken; als het te sterk is, serveer er dan een bolletje vanille-ijs bij om de smaak te neutraliseren.

Praktische tips voor het perfecte resultaat

Laat het dessert rusten. Net als een brisket heeft appelcrumble baat bij een korte rust. Haal de skillet uit de kamado en laat hem 5 minuten staan.

Dit laat de vulling iets intrekken en de topping wordt krokanter als hij afkoelt.

Serveer niet direct uit de hitte; dan is de structuur nog te zacht. Combineer het met de juiste drank.

Een zoete dessertwijn of een licht bitter biertje (zoals een Saison) werkt verrassend goed tegen de zoetheid. Of ga voor een simpele kop koffie. De kamado is nog warm, dus waarom niet meteen een espresso zetten op de grill?

Dat kan namelijk ook. Experimenteer met fruit. Dit recept werkt ook met peren, kersen (uitgelekt!), of een mix.

Maar begin met appels. Ze zijn het meest vergevingsgezind. Zorg dat je genoeg houtskool hebt; je wilt niet halverwege bijvullen. Een volle thermometer in de kamado is handig om de temperatuur in de gaten te houden zonder de deksel te openen. Succes met bakken!