Een kamado schoonmaken. Het klinkt als een vervelend karwei, maar het is het hart van een goede sessie. As is de vijand van je keramiek en je smaak.
▶Inhoudsopgave
Een schone kamado presteert beter, gaat langer mee en je eten smaakt frisser. De sleutel? De juiste tools.
We hebben het over de aspook en de as tool. Twee simpele stukjes metaal die je leven als pitmaster een stuk makkelijker maken.
Veel beginners schuiven de boel bij elkaar met een schepje of een lege blik. Dat kan, maar het is rommelig en je beschadigt je keramiek. De juiste tools werken sneller, schoner en zijn een stuk veiliger voor je geliefde ei. Laten we de boel eens op orde brengen.
Wat zijn die tools en waarom heb je ze echt nodig?
Een aspook en een as tool zijn niet hetzelfde, ook al lijken ze soms op elkaar.
Ze vullen elkaar aan. Denk aan een hamer en een beitel.
Je kunt niet zonder de ander. De aspook is je breekijzer. Meestal een lange staaf met een scherp of gebogen uiteinde. Zijn taak is simpel: klonten as en halfverbrande briketten uit de onderste luchtstroom peuteren. Zonder deze tool zit je diep in je kamado te peuteren met een vork en dat is vragen om beschadigingen.
De as tool is je schep. Een lange steel met een platte, ovale kop.
Hiermee schep je de losse as op en verwijder je het fijnere stof. Sommige modellen hebben een extra functie, zoals een uitsparing om as te zeven of een klein schepje aan de andere kant. De combinatie van beide tools zorgt ervoor dat je in een paar minuten een brandschone kamado hebt.
Waarom is dit zo cruciaal? Ophoping van as in de bodem blokkeert de luchttoevoer.
Een goede luchtstroom is essentieel om je temperatuur te regelen. Te weinig lucht betekent een dood vuur en een hoop frustratie.
Bovendien kan vochtige as in de bodem vastzitten en je keramiek op termijn aantasten. Schoonmaken is niet alleen netjes, het is onderhoud.
Hoe gebruik je ze? De praktijk in 3 stappen
Na een sessie, als je kamado is afgekoeld, is het tijd. Haal je roosters eruit. Begin nooit met een hete kamado, dat is gevaarlijk en het keramiek schrikt van de plotselinge temperatuurwisseling.
Wacht rustig tot de volgende dag. Stap 1: De bodem breken. Pak de aspook.
Steek hem diep in de bodem van je kamado, door de opening van de luchtregelaar. Je voelt de klonten as en briketten.
Prik, breek en roer. Het doel is om alle vastzittende rommel los te maken. De zwaartekracht doet de rest; het meeste valt vanzelf in de asbak.
Stap 2: De asbak legen. Draai de asbak voorzichtig uit de onderkant.
Doe dit altijd met de deksel op je kamado gesloten, zodat er geen aswolk ontsnapt. Je zult zien dat er nog een hoop as in de hoeken zit. Gebruik hier de as tool voor. Schep de losse as eruit.
De platte kop komt makkelijk in de hoeken. Stap 3: De luchttoevoer vrijmaken. Dit is de belangrijkste stap die veel mensen overslaan. Gebruik de aspook om het gat in de bodem en het schuifje aan de voorkant volledig vrij te maken.
Je kunt er een luchtje doorheen blazen om te controleren. Als je dit niet doet, start je de volgende keer met een slechte luchtstroom en loopt je temperatuur niet op schema.
Soorten, modellen en wat ze kosten
De markt voor kamado accessoires is enorm. Je hebt de standaard dingen en de premium spullen.
Het verschil zit hem in materiaal, afwerking en extra functies. Je hoeft niet meteen het duurste te kopen, maar goedkoop is vaak duurkoop. Standaard sets (€15 - €30)
Dit zijn de sets die je vaak bij een starterspakket krijgt of los koopt bij de bouwmarkt. Gemaakt van simpel staal, soms met een plastic handvat. Ze doen hun werk, maar de steel kan buigen en de lasnaad kan breken.
Prima voor de beginnende kamado-eigenaar die het eens wil proberen. Merk-gebonden accessoires (€40 - €70)
Kamado Joe en The Bastard hebben hun eigen tools. Ze zijn vaak zwaarder uitgevoerd, van RVS en hebben een mooi handvat dat goed in de hand ligt.
De Kamado Joe Classic As Tool is bijvoorbeeld een verrijking. Je betaalt voor bouwkwaliteit en design.
Ze passen perfect bij je kamado en zien er goed uit. Premium / Heavy Duty (€70+)
Denk aan merken als Grilljoy of specifieke RVS-merken. Deze tools zijn gemaakt om een leven lang mee te gaan. Dikker RVS, ergonomische handvatten en soms met handige extra's zoals een ingebouwde borstel of een specifieke vorm voor het schoonmaken van de brandring.
Dit is voor de serieuze pitmaster die wekelijks staat te koken. Een slimme tip: koop een set.
Een aspook en as tool samen zijn vaak goedkoper dan los. En kijk naar de lengte. Een steel van 60 cm is een minimum.
Je wilt niet met je handen in de hete kamado. Een steel van 80 cm geeft je meer comfort en veiligheid.
Praktische tips van een ervaren pitmaster
Ik heb in de loop der jaren heel wat as weggehaald. Een paar dingen die ik geleerd heb, die jou tijd en moeite besparen.
Wacht tot het afgekoeld is. Dit kan ik niet genoeg benadrukken. Niet alleen vanwege de veiligheid, maar ook voor je kamado.
Snel afkoelen door de boel open te zetten is funest voor je keramiek. Laat het rustig staan. De volgende dag is de as koud en makkelijker te verwijderen.
Gebruik de juiste houtskool. Houtskool is niet zomaar houtskool. Goede, grote stukken hardhoutskool (zoals kamado kooltjes) laten minder fijn as na dan goedkope zachte houtskool.
Dat maakt het schoonmaken een stuk eenvoudiger. Je betaalt iets meer, maar je bespaart tijd en je eten smaakt beter. Combineer met een goede asbak. Een as tool werkt pas echt goed als je een diepe, stabiele asbak hebt. De asbak van Kamado Joe is bijvoorbeeld een stuk dieper dan die van Big Green Egg. Dat betekent dat je minder vaak hoeft te legen en je mors minder snel.
Een kleine upgrade, groot effect. Maak de randen schoon. Gebruik de aspook ook om de rand waar het deksel op sluit schoon te maken.
As en vet daar zorgen voor een slechte sluiting en dat beïnvloedt je temperatuurregeling. Even een snelle veeg met de aspook en je bent klaar. Het zijn deze kleine dingen die een echte professional onderscheiden van de zondagskok.