Een zak houtskool is niet zomaar een zak houtskool. Zeker als je met een kamado zoals een Big Green Egg of Kamado Joe werkt, merk je direct het verschil tussen goedkope supermarktkorrels en premium brandstof.
▶Inhoudsopgave
De keuze voor je brandstof bepaalt voor een groot deel de smaak van je gerechten, hoe makkelijk je temperatuur beheerst en hoe lang je zonder zorgen kunt roken.
BGE (Big Green Egg) verkoopt zijn eigen brandhoutskool, en de vraag is altijd: is dat het extra geld waard? Ik heb de BGE brandhoutskool uitgebreid getest in mijn Large en Mini Max. We gaan niet alleen kijken of hij heet wordt – dat doet elke kool – maar naar de echte details die voor ons als kamado-fan uitmaken.
Denk aan hoe lang hij brandt, hoe snel je temperatuur stabiliseert en wat voor smaakprofiel je krijgt. Laten we de kool eens flink door het vuur halen.
Wat is BGE brandhoutskool eigenlijk?
BGE brandhoutskool is een blend van twee soorten hardhout: eik en hickory. Dat is direct een belangrijk verschil met veel andere merken die vaak alleen eucalyptus of een mix van zachthout en hardhout gebruiken.
De zakken zijn gevuld met stukken kool van diverse maten, van flinke brokken tot kleinere korrels. Je ziet meteen dat het geen fijn gemalen fabrieksproduct is. De herkomst is belangrijk.
BGE claimt dat hun kool afkomstig is van duurzaam beheerde bossen en dat het een bijproduct is van de meubelindustrie.
Dat klinkt mooi, maar het gaat om de performance. In de praktijk betekent deze mix dat je een relatief schone verbranding hebt met een milde, rokerige smaak die niet overheerst. De stukken zijn hard en zwaar, wat duidt op een hoge dichtheid en dus een langere brandduur. Wat direct opvalt als je de zak opent, is de geur.
Het ruikt niet naar chemicaliën of stof, maar naar echt hout. Veel van de "goedkope" zakken uit de bouwmarkt ruiken muffig of stoffig.
Bij BGE voelt het alsof je echt brandhout in handen hebt, zij het dan in een gecarboniseerde vorm. Dit is je basis voor low & slow sessies en hete pizza-avonden.
De test: performance in de praktijk
Om een eerlijk oordeel te vellen, heb ik twee sessies gedraaid met BGE houtskool. Een low & slow brisket van 12 uur op ongeveer 110°C en een snelle, hete sessie voor pizza's waarbij de temperatuur richting de 400°C moest.
Snelheid van ontbranding en temperatuurcontrole
Beide keren gebruikte ik de Minimax voor de pizza's en de Large voor de brisket. Hieronder de bevindingen. De ontbranding is redelijk snel, maar niet extreem. Met een aanmaakblokje of een elektrische ontsteker heb je binnen 10-15 minuten een stabiele basis van gloeiende kolen.
De korrels zijn groot genoeg om lucht door te laten, wat helpt bij het opbouwen van je vuur.
Je hoeft niet bang te zijn dat de bovenste laag direct in as verandert. Wat de temperatuurcontrole betreft: BGE skool is stabiel. Zodra je de juiste temperatuur hebt bereikt, houdt hij die makkelijk vast.
De grote stukken kool zorgen voor een gelijkmatige verbranding. Je hoeft niet constant bij te vullen of te roeren.
Dit is cruciaal voor die 10-uurssessie waarbij je niet naast je kamado wilt zitten.
Rookproductie en smaakprofiel
Een nadeel: omdat de stukken soms behoorlijk groot zijn, kan het voorkomen dat je bij een zeer lage temperatuur (onder de 100°C) de luchttoevoer wat strakker moet zetten. De luchtstroom wordt dan iets minder makkelijk gereguleerd dan met fijnere korrels. Een kleine moeite, maar goed om te weten. Dit is waar de blend van eik en hickory zijn werk doet.
De rook is subtiel. Bij een brisket krijg je een mooie, milde rooksmaak die het vlees versterkt zonder het te domineren.
Veel goedkope kolen geven een scherpe, bijtende rook of juist helemaal niets. BGE zit in de sweet spot. De rook is helder wit in het begin, maar kleurt snel naar bijna transparant.
Dat is een teken van schone verbranding. Je krijgt geen vieze, blauwachtige rook die je eten bitter maakt.
Voor de puristen: je krijgt een lichte, nootachtige smaaktonen van de eik en een vleugje zoete rook van de hickory. Perfect voor varkensvlees, kip en rund. Voor pizza's is de rook minder relevant, maar de hitte des te meer.
De kolen geven een intense, stralingswarmte af die nodig is voor een knapperige bodem.
Asresten en schoonmaken
De smaak is neutraal genoeg om je pizza niet naar een rookworst te laten smaken. Een groot pluspunt van BGE kool is de lage asproductie. Na een sessie van 12 uur had ik nog maar een laagje as over.
Dit betekent dat je kamado langer schoon blijft en je de luchtroosters minder vaak hoeft te ontstoppen. De as is fijn en licht, wat het schoonmaken makkelijker maakt.
Je kunt de overgebleven kolen makkelijk hergebruiken. Doordat de kool hard is, blijft er veel massa over na een sessie.
Schud de as er even doorheen en je bent klaar voor de volgende ronde. Dit maakt de relatief hoge prijs per zak iets dragelijker.
Prijs-kwaliteit verhouding: is het de moeite waard?
Laten we de harde cijfers bekijken. Een zak BGE brandhoutskool van 9 kilo kost ongeveer €22 tot €25.
Dat is aanzienlijk duurder dan een 3kg zakje supermarkt kolen van €5.
Als je puur naar kiloprijs kijkt, betaal je bijna het dubbele. Waarom dan toch overstappen? Het antwoord ligt in de efficiency.
Omdat de stukken groot en dichtheid zijn, verbruik je minder kool per sessie. Een zak van 9kg gaat bij mij ongeveer 3 tot 4 sessies mee (afhankelijk van de duur en temperatuur). Bij supermarkt kolen ben je vaak al na 1,5 sessie door je voorraad heen omdat ze sneller verbranden en minder warmte afgeven. De totale kosten per sessie liggen dus dichter bij elkaar dan je denkt.
Tel daarbij op dat je minder vaak hoeft bij te vullen en je eten beter smaakt, en de investering is snel terugverdiend voor de serieuze kamado-gebruiker.
Voor de incidentele BBQ-er op zondagmiddag is het misschien te veel van het goede, maar als je wekelijks staat te roken, is het een no-brainer.
Handige tips voor het gebruik van BGE houtskool
Om het meeste uit je zak te halen, zijn er een paar trucs die je direct kunt toepassen. Deze tips helpen je om je temperatuur beter te beheersen en je kolen langer te bewaren.
- Scheid de maten: Gooi de grote stukken aan de zijkant en de kleinere korrels in het midden. Gebruik de kleine korrels om snel temperatuur te winnen en de grote om deze vast te houden.
- Hergebruik is key: Schud na elke sessie de as eruit en dek je kamado af. De overgebleven kolen zijn perfect voor je volgende sessie. Meng eventueel met nieuwe kolen voor een stabiele basis.
- Geen aanmaakvloeistof: Gebruik elektrische ontstekers of aanmaakblokjes van hout. Chemische vloeistoffen verpesten de smaak en verbranden de coating van je kamado. De BGE kool ontbrandt makkelijk genoeg zonder rotzooi.
- Check je luchttoevoer: Omdat de stukken groot zijn, kan een verstopte onderste luchttoevoer (ash catcher) de boel vertragen. Maak deze regelmatig schoon voor de beste airflow.
Vergelijking met de concurrentie
Hoe staat BGE brandhoutskool tegenover de andere giganten in de markt? We kijken naar Kamado Joe en The Bastard, de drie grote merken in de kamado-wereld.
Kamado Joe Big Block: Deze kool is ook een mix van eik en hickory, maar de stukken zijn vaak nog iets groter. De performance is vergelijkbaar, sommige gebruikers zweren bij de iets langere brandduur van Kamado Joe. De prijs is ook vergelijkbaar.
Het is een kwestie van voorkeur; beide zijn topkwaliteit. The Bastard: The Bastard verkoopt vaak Europees hardhout (o.a. Acacia).
Dit geeft een iets andere smaak, wat neutraler en heter brandend. De korrelgrootte is vaak consistenter dan bij BGE. Als je van strakke performance houdt, is The Bastard een goede keuze. BGE wint het voor mij op de milde, klassieke rooksmaak.
Budgetmerken (bv. Weber en supermarkt): Dit is appels met peren vergelijken.
Deze kolen zijn vaak gemaakt van zachthout of samengeperste zaagselresten. Ze branden sneller op, geven minder hitte en produceren meer as. De smaak is vaak scherp of niet aanwezig. Als je kamado-serieus wilt gebruiken, skip je deze categorie.
Conclusie: voor wie is deze kool?
BGE brandhoutskool is een uitstekende keuze voor de serieuze kamado-gebruiker die waarde hecht aan smaak en gebruiksgemak. De blend van eik en hickory zorgt voor een milde, smaakvolle rook die perfect past bij low & slow gerechten.
De stabiele temperatuurcontrole en lage asproductie maken je BBQ-ervaring relaxter. Is het de duurste optie? Ja, de initiële prijs per zak is hoog.
Echter, door de efficiënte verbranding en de mogelijkheid tot hergebruik, zijn de werkelijke kosten per sessie acceptabel.
Als je regelmatig rookt of langere sessies draait, is de investering meer dan gerechtvaardigd. Kies voor BGE houtskool als je houdt van een klassieke, milde rooksmaak en je kamado op de best mogelijke manier wilt voeden. Ben je een beginner die af en toe een speklapje grillt?
Dan is een goedkoper merk misschien een betere start. Maar voor degenen die de perfecte brisket of pizza nastreven, is BGE houtskool een vast onderdeel van je uitrusting.