Een goede kamado is als een oude vriend: betrouwbaar, veelzijdig en altijd in voor een avontuur. Je koopt 'm voor het leven.
▶Inhoudsopgave
Maar net als bij elke goede vriendschap, zijn er accessoires die de relatie naar een heel nieuw niveau tillen. Accessoires die je kookmogelijkheden vergroten, je leven makkelijker maken en je resultaat consistent top houden. De vraag is alleen: welke zijn echt onmisbaar en welke zijn leuk voor de sier?
Dit is deel 1 van een reeks waarin we de meest besproken kamado accessoires onder de loep nemen.
Vandaag trappen we af met een echte klassieker. Een accessoire waar liefhebbers bij zweren en beginners vaak aan twijfelen. Is het een must-have of een dure grap? Laten we de handschoen opgooien.
De klassieker: de pizzasteen
De pizzasteen, of eigenlijk de keramische pizzaplaat, is waarschijnlijk het eerste accessoire dat je koopt naast je kamado. Het idee is simpel: je kamado wordt extreem heet, veel heter dan je keukenoven ooit kan.
Om die hitte optimaal te benutten voor pizza, calzone of brood, heb je een ondergrond nodig die die hitte opslaat en gelijkmatig afgeeft. Dat is precies wat een pizzasteen doet. Het materiaal (meestal cordieriet keramiek) is poreus, zuigt vocht op uit je deeg en zorgt voor een krokante bodem zonder dat 'm nat wordt van binnenuit.
Zonder steen eindig je vaak met een slap, taai brood dat aan de onderkant verbrandt voordat de bovenkant gaar is.
De steen is dus de gamechanger voor echte Napolitaanse pizza's met een luchtige rand. Maar het is meer dan alleen pizza. Diezelfde eigenschappen maken het tot een perfecte ondergrond voor brood. Of je nu een zuurdesemstol of simpele broodjes bakt, de steen zorgt voor die typische bakkerij-korst.
Ook voor dingen als platbrood of zelfs het dichtschroeien van dikke vleesstukken kan 'ie handig zijn. De werking is eenvoudig: leg de steen in je kamado, stook op tot 250-300°C, en laat hem minimaal 20 minuten voorverwarmen.
De steen moet door-en-door heet zijn. Doe je dit niet, dan heb je geen gelijkmatige gaarheid.
Soorten, maten en merken: wat kost het?
Niet alle stenen zijn gelijk. Je hebt ze in allerlei soorten en maten, passend bij de grootte van je kamado.
De meeste merken bieden een ronde steen aan die precies past op het rooster van hun Medium of Large modellen. De klassieke ronde steen is vaak ongeveer 33 cm voor een Medium en 40-42 cm voor een Large. Je hebt ook rechthoekige varianten, die soms net iets meer ruimte bieden voor een grote pizza of meerdere broodjes tegelijk. Laten we even naar de prijzen kijken.
De budget opties, vaak van eigen merk of via webshops, heb je al vanaf €25 tot €40. Dit zijn prima stenen voor de af en toe pizzabakker.
Ze doen hun werk, maar kunnen na verloop van tijd wat poreus worden of barsten bij temperatuurwisselingen.
De middenmoot, denk aan merken als Grill Guru of Firemagic, zit rond de €50-€70. Deze stenen zijn vaak van iets betere kwaliteit cordieriet en gaan langer mee. De absolute topklasse zijn de stenen van Kamado Joe (de Big Green Egg steen is vanzelfsprekend ook topkwaliteit, maar vaak gewoon het huismerk van BGE).
Kamado Joe heeft hun 'Baking Stone' en de 'Half Moon' stenen voor de Divide & Conquer setup. Deze kosten tussen de €70 en €90. Het verschil?
Duurzaamheid, gewicht en de garantie dat ze niet barsten bij normaal gebruik. Een tip: koop er meteen een pizzaplaat bij, dat maakt het in- en uitladen een stuk veiliger.
Eerlijke voor- en nadelen
Even de balans opmaken. De voordelen zijn overduidelijk.
Je opent een totaal nieuwe wereld van kookmogelijkheden. Pizza's die niet onderdoen voor die van de lokale Italiaan, brood met een perfecte korst, en een reden om je kamado vaker aan te steken. Het is een accessoire dat je vaak zult gebruiken, niet iets dat in de schuur belandt.
De investering is relatief klein voor de impact die het heeft op je eindresultaat.
Maar er zijn ook nadelen. Ten eerste: het gewicht. Een goede steen is zwaar. Als je hem per ongeluk laat vallen, is die waarschijnlijk in duizend stukken.
Ook het schoonmaken kan een dingetje zijn. Je kunt 'm niet zomaar in de afwasmachine gooien.
Meestal schraap je de grove resten eraf en borstel je hem als hij afgekoeld is. Verbrande kaasresten zitten er soms hardnekkig op. Een ander nadeel is dat de steen de kamado langzaam opwarmt.
Wil je snel even een steak grillen? Haal de steen er dan eerst uit, want hij houdt de temperatuur lang vast.
Tot slot: hij neemt ruimte in. In een Medium kamado kan een volledige steen het rooster volledig bedekken, waardoor je geen indirecte hitte meer kunt gebruiken voor bijvoorbeeld spareribs. Gelukkig zijn er halve stenen voor diegenen die de flexibiliteit willen behouden.
Praktische tips van de grill
Om het meeste uit je steen te halen, zijn er een paar simpele trucs.
Allereerst: wentel hem niet in water. Tegenwoordig hoor je wel eens dat je de steen voor gebruik moet weken om te voorkomen dat hij barst. Doe dit niet! Moderne stenen van cordieriet zijn vochtgevoelig. Als je ze nat in de hete kamado legt, ontploft hij letterlijk.
Houd hem dus kurkdroog. Ten tweede: de voorverwarming. Wees geduldig.
Zet de steen erin als je kamado nog koud is, zet de ventilatieschuiven open en stook op tot je gewenste temperatuur.
Wacht daarna nog 15-20 minuten. De steen moet door-en-door heet zijn. Test dit door met je hand vlak boven de steen te houden; je moet een intense hitte voelen die je hand niet lang kunt weerstaan.
Tot slot: na gebruik, laat hem langzaam afkoelen in de kamado. Haal hem er niet direct uit en leg hem op een koude ondergrond.
De thermische schok is de grootste vijand van je steen. Met deze tips gaat hij jaren, zo niet decennia mee.
Oordeel: Essentieel of overbodig?
Als je de vraag 'essentieel of overbodig' aan een groep kamado-eigenaren stelt, is het antwoord bijna unaniem. Voor de pizzaliefhebber is het een absolute no-brainer.
Zonder steen kun je geen fatsoenlijke pizza bakken. Punt. Het is het accessoire dat je kamado transformeert van een vleesgrill naar een complete buitenkeuken. De investering van €30 tot €90 verdien je dubbel en dwars terug in kookplezier en resultaat.
Maar is het essentieel voor iedereen? Nee. Als je kamado hoofdzakelijk gebruikt voor spareribs, pulled pork, briskets en af en toe een kip, dan is een pizzasteen een leuke gadget, maar geen vereiste.
Je kunt prima brood op een rooster bakken of pizza's maken op een metalen plaat (hoewel met minder resultaat). Toch, als je net begint en je ziet jezelf ooit een pizza maken, koop hem dan meteen. Het is een van die aankopen die je niet gaat betreuren.
Dus, voor de serieuze thuiskok? Essentieel. Voor de pure vleesbrander? Een leuke upgrade voor later.