Een kamado is een beest van een BBQ, maar zonder de juiste accessoires blijft een hoop smaak en gemak liggen. Je hebt de basis: houtskool, vlees, en vuur.
▶Inhoudsopgave
Maar om echt te spelen met textuur, rooksmaak en temperatuurbeheersing, kom je al snel uit bij een specifiek stuk gereedschap. Vandaag bespreek ik nummer 18 in mijn lijstje: de plate setter. Ofwel, de pizzasteen met pootjes.
Is dit essentieel of gewoon een marketingtruc? Laten we eerlijk zijn: je kunt vlees direct op het rooster leggen.
Dat werkt, zeker voor biefstukken of burgers. Maar zodra je iets wilt braden, langzaam wilt garen, of de binnenkant van je kip niet wilt verbranden, loop je vast. De plate setter is de gamechanger die van je kamado een echte oven maakt. Het is het stuk keramiek dat de hitte breekt en indirect koken mogelijk maakt.
Wat is een plate setter precies?
De plate setter is een keramische schijf met drie pootjes. Je legt hem in je kamado, pootjes naar boven.
Op die pootjes leg je je rooster. Zo ontstaat er een soort verdieping in je BBQ.
De hitte en het directe vlammen van de kolen raken het vlees niet meer direct. Je gebruikt de bovenkant van de steen eventueel ook als pizzasteen. Simpel, effectief. Waarom is dit zo cruciaal?
Zonder plate setter staat je vlees in de vuurlinie. Het resultaat? Een verbrande buitenkant en een rauwe binnenkant. De plate setter zorgt voor een stabiele, indirecte hitte. Denk aan langzaam gegaarde ribben of een brisket.
Je wilt dat de rook en warmte het vlees omarmen, niet verbranden.
Veel beginners kopen een kamado en proberen direct te grillen. Ze raken gefrustreerd omdat de bovenkant van hun pulled pork aanbrandt voordat de binnenkant zacht is.
De plate setter lost dit op. Het is de basis voor low & slow recepten. Zonder deze steen mis je 80% van wat een kamado echt kan.
Hoe werkt het in de praktijk?
De werking is fysica in optima forma. De plate setter fungeert als een warmteschild. De kolen branden onder de steen.
De steen absorbeert de hitte en straalt deze gelijkmatig naar boven en opzij.
Je kamado verandert van een grill in een gesloten convectieoven. De luchtstroom gaat om het heetste deel heen, wat zorgt voor een gelijkmatige garing.
Je merkt het meteen bij het opstarten. Je steekt de kolen aan, sluit de deksel, en zet de luchttoevoer open. De temperatuur stijgt. Zodra je plate setter (met de pootjes naar beneden) erin legt, daalt de temperatuur iets of stabiliseert.
Je legt nu je vlees op het rooster bovenop de steen. De temperatuur blijft nu stabiel op bijvoorbeeld 110°C voor een brisket.
Dit is de "Low & Slow" magie. Een veelgemaakte fout is het verkeerd om draaien van de steen. Gebruik de bolle kant als pizzasteen. De vlakke kant (met de uitsparing) is voor het rooster.
Let op: de steen is gloeiend heet. Pak hem nooit met blote handen aan.
Gebruik altijd kamado-handschoenen of een tang. Vergeet niet om af en toe je vlees te smeren; door de indirecte hitte ontstaat er een prachtige "Bark" (het korstje op brisket of ribs).
Welke varianten zijn er en wat kosten ze?
Er zijn drie hoofdcategorieën: OEM (merk), hoogwaardige aftermarket, en budget. De originele Big Green Egg plate setter (ConvEGGtor) kost rond de €120 - €150.
Dit is de gouden standaard. Hij past perfect, gaat een leven lang mee, en de kwaliteit is top. Kamado Joe heeft de "Heat Deflector", vaak in een systeem met hun "Divide & Conquer" rack.
Dit is vaak iets duurder, rond de €150 - €170, maar super veelzijdig.
Aftermarket merken zoals "The Bastard" of universele merken zoals "Kamado Express" bieden vaak goede alternatieven voor €80 - €110. Let wel op de pasvorm. Een millimeter verschil kan zorgen voor instabiele hitte. De kwaliteit van het keramiek kan iets minder zijn, waardoor hij sneller kan barsten bij temperatuurschokken.
Wel fijn voor de portemonnee. Budget opties vind je online vaak al vanaf €40 - €60.
Hier moet je echt oppassen. Deze stenen zijn vaak gemaakt van minder keramiek en zijn broos. Ze kunnen breken als je ze per ongeluk stoot of als je ze nat maakt en dan snel opwarmt. Mijn advies: koop liever een tweedehands originele (via Marktplaats) dan een goedkope namaak. Veiligheid gaat voor.
Praktische tips voor de plate setter
Behandeling is key. Laat je plate setter nooit nat in de kamado staan.
Als het geregend heeft, droog hem af of laat hem langzaam drogen bij lage temperatuur. Spoel hem nooit direct af met koud water als hij gloeiend heet is; dan barst het keramiek. Dit heet thermal shock.
Zonde van je geld. Reiniging: De bovenkant wordt vaak vet.
Vet druipt van het vlees op de steen. Dit verbrandt en zorgt voor rooksmaak, maar ook voor aanslag. Schraap het overtollige vet eraf na een lange sessie.
Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen. Een simpele borstel of schraper volstaat.
De steen is poreus; chemicaliën trekken erin en kunnen je volgende maaltijd verpesten.
Accessoire-tip: Gebruik een goede tang om de steen te verplaatsen. Ik raad de "Egg Tender" of een zware kamado-tang aan. De steen is zwaar (3-4 kg). Een ongeluk zit in een klein hoekje.
Ook handig: aluminiumfolie of speciale liners voor de plate setter. Die vangen het vet op en maken schoonmaken kinderspel. Handig voor grote briskets waar veel vet afloopt.
Is het essentieel of overbodig?
Als je alleen worstjes en kippenbouten wilt grillen, is het technisch gezien overbodig. Je kunt prima direct grillen.
Maar dan koop je een Ferrari en rijdt je alleen maar door de bebouwde kom.
Je benut de kracht van je kamado niet. De plate setter is de sleutel tot de veelzijdigheid van je kamado. Wil je pulled pork, spareribs, geroosterde kip, pizza's bakken, of groenten roosteren zonder dat ze verbranden?
Dan is het 100% essentieel. Zonder plate setter kun je namelijk geen indirecte hitte creëren. En indirecte hitte is de hoeksteen van elke kamado-kok. Het is het verschil tussen "barbecueën" en "koken op houtskool".
Mijn oordeel? Koop hem direct bij de aanschaf van je kamado.
Of je hem nu nieuw of tweedehands koopt. Zonder deze steen ben je een grill-expert die nooit de diepte in kan gaan. Het is de goedkoopste upgrade die je kamado transformeert van een simpele grill naar een waar culinair wapen. Echt, doe het.