Een kamado is een investering. Je hebt die prachtige keramische bol gekocht, de beste houtskool erin gegooid en nu zit je naar je vlees te kijken dat langzaam gaart.
▶Inhoudsopgave
Maar er mist iets. Een accessoire. Nummer 20 in je lijstje. Is het essentieel of gewoon een marketingtruc van die ene webshop? Je wilt je geld niet weggooien, maar je wilt ook geen spijt hebben omdat je die ene tool niet had.
Laten we eerlijk zijn: sommige dingen zijn pure luxe, andere veranderen je manier van koken voorgoed. De vraag is simpel: ga je deze accessoire echt gebruiken of belandt hij achterin de schuur?
We duiken diep in accessoire tip 20. We bekijken wat het doet, of het de hitte beter verdeelt, of het je sappen opvangt en of je het echt nodig hebt voor die perfecte brisket.
We gaan voorbij de marketingpraat en kijken naar de echte voordelen voor jouw kamado-sessies.
Wat is accessoire nummer 20 eigenlijk?
Laten we even heel concreet zijn. In de wereld van de kamado-accessoires is er één categorie die vaak onder de loep wordt genomen: de plate setter of convectieplaat.
Maar accessoire tip 20 is vaak de variant hierop: de ronde pizzasteen of een specifieke grillplaat. Laten we even aannemen dat we het hebben over een ronde convectieplaat / plate setter (de naam verschilt per merk). Dit is een keramisch of gietijzeren scherm dat je boven je kolen plaatst. Waarom doe je dat?
Simpelweg om directe hitte om te zetten in indirecte hitte. Zonder deze plaat staan je ribs direct boven de gloeiende kolen. Dat is heet.
Te heet voor low & slow. Met de plaat er tussen stuur je de rook en warmte langs het vlees heen, in plaats van er direct op.
Je creëert een oven-achtige omgeving. Dit is de basis voor brisket, pulled pork en zelfs brood. Veel merken leveren deze plaat niet standaard mee.
Bij een Big Green Egg is de 'ConvEGGtor' vaak een extra optie. Bij Kamado Joe zit de 'Heat Deflector' vaak wel bij de duurdere sets, maar niet altijd.
The Bastard heeft zijn eigen versie. Het is een simpel keramisch scherm met een pootje of een uitsparing. Simpel, maar revolutionair.
Waarom dit ding je leven makkelijker maakt
Je hebt vast weleens gehoord van de 'Stall'. Dat moment dat je brisket op 70°C blijft hangen en niet verder wil stijgen.
Dit gebeurt bij lage temperaturen (110-130°C). Zonder indirecte opstelling is het bijna onmogelijk om die lage temperatuur vast te houden zonder je kolen te smoren. De convectieplaat zorgt voor een stabiele, gelijkmatige warmteverdeling. Geen hete plekken meer.
Een ander groot voordeel is het opvangen van vet en sappen. Als je een plaat gebruikt, druppelt het vet van je vlees niet direct op de hete kolen.
Het valt op de plaat. Dat voorkomt grote vetvlammen (flare-ups) die je vlees verbranden.
Het zorgt ook voor meer rooksmaak, omdat de druppels verbranden op de hete plaat en terugkaatsen als rook (de zogenaamde 'smoke ring' wordt hier beter van). Denk ook aan je schoonmaakwerk. Zonder plaat moet je na een lange sessie de asresten en verbrande vleessappen uit je kamado schrapen.
Met een plaat haal je hem eruit, schraapt de boel eraf en klaar. Je kamado zelf blijft veel schoner. Dat scheelt je tijd en moeite na een sessie van 12 uur.
De kern van de werking: indirect vs direct
Het mechanisme is fysica in zijn puurste vorm. In een kamado stijgt de warmte op.
Als je vlees direct boven de kolen hangt, krijgt het de volle laag. Te veel stralingswarmte. De plaat fungeert als een schild.
Hij vangt de directe straling op en verspreidt deze gelijkmatig over de ruimte erboven. Je vlees gegaard door luchtstroming, niet door directe vlammen. De werking hangt af van de materiaaldikte. Een goedkope, dunne plaat van gietijzer koelt sneller af en geeft minder stabiele temperaturen.
Een keramische plaat (zoals van Big Green Egg) heeft dezelfde isolerende eigenschappen als de dome zelf.
Het voelt alsof de hitte letterlijk om je vlees heen kronkelt. Dit is cruciaal voor de 'bark' – die korst op je brisket. Je wilt die korst, maar geen verbrande randen.
Luchtstroom is key. De meeste platen hebben een gat in het midden of aan de zijkant.
Dit is niet zomaar een gat. Het zorgt ervoor dat je de luchttoevoer van onderaf nog kunt regelen zonder de plaat te hoeven verplaatsen.
De rook kan via dat gat omhoog trekken en circuleren. Zonder dat gat zou je een soort vacuum creëren waardoor je vuur dooft. Slim ontwerp, nietwaar?
Prijzen en merken: wat kost het?
De kosten variëren enorm. We vergelijken hier de keramische varianten, omdat die het beste werken met de isolatie van je kamado.
Let op: prijzen zijn indicatief en kunnen fluctueren. De totale kosten van bezit over 3 jaar wegen hierin mee. Een goedkope plaat die na 2 jaar barst, moet je vervangen.
- Budget (€40 - €70): Dit zijn vaak universele gietijzeren platen of dunne keramische platen van merken als Grill Guru of Generic. Ze werken, maar zijn zwaar en roesten sneller. Voor de af en toe BBQ'er prima. Voor de serieuze pitmaster voelt het als een tijdelijke oplossing.
- Midden (€70 - €120): Hier vind je de solid keramiek platen van merken als The Bastard of Kamado Joe (losse deflectors). Deze zijn dikker, hebben goede hittebestendigheid en gaan jaren mee. De pasvorm is vaak perfect.
- Premium (€120 - €200+): De originele Big Green Egg ConvEGGtor. Dit is de gouden standaard. Het keramiek is van extreem hoge kwaliteit, breekt niet snel en de pasvorm is naadloos. Ook de Kamado Joe Divide & Conquer systemen vallen hier onder als je ze als set koopt. Je betaalt voor garantie en perfectie.
Koop je direct de juiste voor jouw model (Large, Classic, etc.), ben je vaak goedkoper uit op de lange termijn.
Check altijd of de plaat inklapbare pootjes heeft. Die zorgen voor stabiliteit, maar nemen meer ruimte in beslag op je grill.
Is het essentieel of overbodig?
Dit is de hamvraag. Heb je deze accessoire nodig? Het antwoord hangt af van wat je wilt koken.
Wil je alleen worstjes en kippenbouten grillen? Dan is het overbodig.
Die kun je prima direct boven de kolen gooien. Je hebt dan meer aan een goede tang of een digitale vleesthermometer.
De plaat zal alleen maar in de weg staan. Wil je echter aan de slag met low & slow? Denk aan spareribs, pulled pork, of zelfs geroosterde kip met crispy skin?
Dan is het essentieel. Zonder indirecte opstelling ga je het niet redden.
Je zult constant vechten tegen hoge temperaturen en verbrand vlees. De plaat is de tool die de kamado transformeert van een grill in een echte smoker. Er is een middenweg. Sommige kamado's worden geleverd met een metalen rooster dat je kunt omdraaien.
Dit werkt als een mini-plate setter. Het is beter dan niets, maar het isoleert niet zoals keramiek.
De hitteverdeling is minder gelijkmatig. Als je serieus bent over BBQ, kom je al snel uit bij de keramische variant.
Het is een eenmalige aankoop die je oneindig veel kookplezier oplevert.
Praktische tips voor gebruik
Gebruik je de plaat, doe het dan goed. Zorg dat je altijd voldoende houtskool hebt.
De plaat zorgt voor een langzamere verbranding, maar je hebt wel genoeg brandstof nodig voor die lange sessies. Vul je kamado nooit tot de rand toe vol. De luchtstroom moet vrij kunnen bewegen langs de kolen, langs de plaat, en omhoog.
Let op de temperatuur. Als je van plan bent om te roken op 110°C, zorg dan dat je keramische plaat langzaam mee opwarmt.
Plaats hem niet in een ijskoude kamado en stook die direct op tot 300°C.
Het temperatuurverschil kan het keramiek doen barsten. Laat de plaat langzaam wennen aan de warmte. Als je de plaat gebruikt voor pizza's (ja, dat kan!), leg er dan een pizzasteen bovenop. De plaat fungeert dan als warmteschild en de steen geeft die intense bodemhitte.
Wissel af: gebruik de plaat voor je low & slow sessies, en draai hem om voor directe grill sessies (als je ruimte wilt creëren). Conclusie: Accessoire tip 20 is vaak de ConvEGGtor of plate setter.
Als je net begint en alleen wilt grillen, skip hem. Als je de kamado serieus neemt en de smaak van échte BBQ wilt ontdekken, koop hem dan. Het is het hart van je kamado voor de beste resultaten.