Een kamado is een beest van een BBQ. Je kunt er alles mee: laag en langzaam een sparerib tot perfectie brengen, of juist keihard een pizza de oven in blazen.
▶Inhoudsopgave
Maar om echt het beste uit je keramische kameraad te halen, heb je meer nodig dan alleen houtskool en vlees. Accessoires.
Tientallen opties, van cheap tot duur. En elke week lijkt er wel weer een nieuw 'essentieel' item op de markt te komen. Vandaag duiken we in nummer 31 van onze lijst: is het een must-have of een geldverspilling?
Wat is het eigenlijk?
Oké, eerst even concreet. Waar hebben we het over bij tip 31?
We hebben het over de grillrooster lifter, ook wel roosterverhoger genoemd. Het is een simpel maar briljant stukje metaal of keramiek dat je op de bestaande grillroosters legt. Het tilt je rooster een paar centimeter op. That's it.
Geen ingewikkelde mechanismen, geen elektronica. Gewoon een verhoging. Waarom zou je dat in hemelsnaam nodig hebben?
Omdat een kamado een compacte grill is. Het brandt van onder naar boven. Als je direct boven de kolen ligt, heb je een agressieve hitte. Te agressief soms. Met een lifter creëer je een extra laagje lucht en ruimte tussen je gloeiende kolen en je delicate stukje vlees. Het is de bufferzone die je soms hard nodig hebt.
De werking: Het verschil tussen branden en garen
Stel je voor: je hebt een perfecte biefstuk van 2,5 centimeter dik. Je wilt die mooie korst (de bark) aan beide kanten, maar het binnenste moet rosé blijven.
Als je die direct op het onderste rooster legt, direct boven de kolen, is de kans groot dat je buitenkant verbrandt voordat het binnenste gaar is.
De hitte is te direct, te intens. De lifter zorgt ervoor dat je vlees verder van de kern van de hitte komt te liggen. Door die paar centimeter extra ontstaat er een betere luchtstroom.
De hitte kan wat beter verspreiden en wordt minder fel. Je krijgt een meer gelijkmatige garing. Dit is ideaal voor producten die wat langer nodig hebben, maar wel een mooie korst kunnen gebruiken. Denk aan kippenpoten, dikke burgers, of groenten die anders direct in de as belanden.
Je gebruikt de lifter dus om de intensiteit van de hitte te doseren, zonder meteen je hele ventilatieschuif te hoeven verstellen.
Een ander groot voordeel zit 'm in de ruimte. Een kamado is knus.
Zeker op een Medium of Large wil je nog wel eens twee verschillende dingen tegelijkertijd grillen. Een lifter geeft je letterlijk een extra verdieping. Je kunt er een pizzaplaat op kwijt, of meerdere pannen naast elkaar. Het is een simpele truc om je grilloppervlakte effectief te vergroten zonder een tweede BBQ te kopen.
Soorten lifters en de marktprijzen
Niet elke lifter is hetzelfde. De meest voorkomende variant is de gietijzeren roosterverhoger.
Dit is een zwaar, robuust blok metaal dat je op je rooster legt. Hij kan tegen een stootje, warmt enorm snel op en geeft die mooie grillstrepen. Gietijzer is het materiaal van de oude garde, en het werkt nog steeds perfect.
Je vindt ze voor alle gangbare modellen van Big Green Egg, Kamado Joe en The Bastard. Prijzen voor een gietijzeren lifter liggen meestal tussen de €35 en €55, afhankelijk van het merk en de grootte.
De 'Bastard Cast Iron Grill Riser' of de 'Big Green Egg Cast Iron Grid Extender' zijn typische voorbeelden.
Ze zijn het geld meer dan waard als je ze vaak gebruikt. Een andere optie is de ceramic plate setter / convectie plaat. Dit is eigenlijk een keramische plaat met pootjes die je in de kamado zet. Het is de ultieme indirecte warmtebron.
Je legt je vlees op de plaat en de lucht stroomt eromheen. Dit is pure oven-werking.
Dit is essentieel voor low & slow sessies. Een plate setter van Big Green Egg (de 'ConvEGGtor') kost al gauw €80-€90. Goedkopere merken zoals Grill Guru of The Bastard hebben vergelijkbare platen voor €50-€70.
Tenslotte heb je nog de halve maan lifter. Dit is een halve maan vormgegeven plaat die je in de ronde roosters kunt leggen.
Ideaal voor als je ruimte wilt besparen maar toch de liftfunctionaliteit nodig hebt. Prijzen liggen rond de €40. Kies de variant die bij je past: een volledige verhoger voor maximale ruimte, of een halve voor flexibiliteit.
Praktische tips vanuit de rook
Gebruik de lifter niet als excuus voor slechte techniek. Een lifter maakt een slechte voorbereiding niet goed. Zorg dat je kamado schoon is en je kolen goed liggen.
Een lifter kan namelijk ook vet opvangen. Als dat vet vlam vat, heb je een vetbrand.
En die wil je niet in je kamado. Zorg voor een veilige zone zonder kolen direct onder de lifter als je vlees langzaam gaart.
Een goede pitmaster weet: gereedschap helpt, maar kennis is koning.
Denk na over je setup. Wil je directe hitte? Leg de lifter er niet in. Wil je indirect?
Gebruik de plate setter en leg de lifter daar bovenop met je rooster erop.
Experimenteer met de hoogte. Soms wil je de lifter net iets hoger of lager hebben. Sommige lifters zijn stapelbaar (vaak de gietijzeren varianten). Zo kun je de hittebeleving precies afstemmen op wat je aan het koken bent.
En tot slot: schoonmaken is key. Gietijzeren lifters verdienen liefde.
Maak ze na gebruik schoon (niet met zeep!) en vet ze in met olie.
Keramische platen zijn makkelijker: even afborstelen en klaar. Een vieze lifter geeft je eten een bittere smaak. En dat is zonde van je duurste stuk vlees.
Dus, essentieel of overbodig? Als je serieus aan de slag wilt met verschillende bereidingen: essentieel. Zeker de plate setter of een gietijzeren verhoger. Het opent een nieuwe wereld van mogelijkheden.