Een kamado is een investering, een stuk gereedschap waar je jaren plezier van hebt. Dan wil je natuurlijk weten welke accessoires het verschil maken tussen een goede BBQ en een epische sessie.
▶Inhoudsopgave
Sommige dingen zijn pure magie, andere zijn gewoon handig. En dan zijn er die dingen die je eigenlijk niet nodig hebt, tenzij je heel specifiek wilt koken. Vandaag duiken we in accessoire nummer 35 in onze lijst. Is het essentieel of gewoon een marketingtruc?
Wat is een convectieplaat eigenlijk?
Een convectieplaat, ook wel heat deflector of convectieplaat genoemd, is een keramische schijf of halve maan die je boven je kolen plaatst. Hij zorgt ervoor dat de hitte niet direct naar boven stijgt, maar eerst wordt verspreid.
Dit zorgt voor een indirecte hittezone in je kamado. Zonder deze plaat kook je direct boven het vuur, met alle risico's op verbranden die daarbij horen.
Met de plaat creëer je een oven-achtige omgeving, perfect voor low & slow gerechten. De plaat is gemaakt van hetzelfde keramiek als je kamado zelf. Hij is zwaar en breekbaar, dus je moet er voorzichtig mee zijn.
De plaat leg je op de onderste ring van je grillrooster of op speciale pootjes. Hierdoor ontstaat er een ruimte tussen de kolen en je vlees. De rook en warmte worden gedwongen om langs de zijkanten omhoog te stijgen, langs je vlees te gaan en dan weer terug te zakken. Dit proces heet convectie en het is de sleutel tot gelijkmatig garen.
Waarom is dit belangrijk? Omdat de kamado van nature een grill is, niet direct een rookoven.
De convectieplaat verandert je kamado in een veelzijdige rookoven. Je kunt nu spareribs roken op 107 graden Celsius zonder dat de onderkant verbrandt.
Of een hele kip langzaam laten garen tot hij van het bot valt. Zonder deze plaat beperk je jezelf tot direct grillen, wat voor de meeste low & slow gerechten te heet is.
Wanneer heb je een convectieplaat nodig?
Je hebt een convectieplaat nodig zodra je indirect wilt koken. Denk aan spareribs, pulled pork, brisket of een hele kip.
Dit zijn gerechten die langzaam garen op lage temperatuur. De plaat beschermt het vlees tegen de directe hitte van de kolen. Zonder plaat brandt de buitenkant aan voordat de binnenkant gaar is.
Je wilt dat de warmte gelijkmatig circuleert, niet dat er een hete plek recht boven de kolen ontstaat.
Een ander scenario is het bakken van brood of pizza's. Hoewel je voor pizza's vaak een pizzasteen gebruikt, helpt een convectieplaat om de hitte gelijkmatiger te verdelen. Voorkomt een harde bodem en zachte zijkant.
Voor brood is de plaat essentieel om die oven-omgeving te creëren. Je wilt geen directe hitte op je brooddeeg, maar een zachte, vochtige warmte die het brood laat rijzen en bruinen.
Maar is het altijd nodig? Nee. Als je alleen maar biefstukken, burgers of worstjes grilt, kun je de plaat prima thuislaten.
Direct grillen is sneller en geeft die mooie grillstrepen. De keuze hangt dus af van wat je wilt koken. Voor de beginnende kamado-eigenaar is het een must-have voor de eerste low & slow sessies. Voor de doorgewinterde grillmaster is het onmisbaar gereedschap.
Hoe werkt de plaat precies?
De plaat werkt door stralingswarmte en convectie. De kolen verwarmen de keramische plaat.
Die plaat geeft op zijn beurt warmte af aan de lucht erboven. Omdat de plaat groot is, geeft hij een zachte, gelijkmatige warmte af. Dit voorkomt hotspots.
De lucht stijgt op, raakt de koude buitenkant van de kamado, koelt iets af en zakt weer langs het vlees. Dit creëert een constante stroom van warme lucht en rook. Je zet de kamado op de gewenste temperatuur, bijvoorbeeld 110 graden Celsius voor ribs. De convectieplaat zorgt dat de temperatuur stabiel blijft.
Je kunt de luchttoevoer en schoorsteenklep klein openzetten. De plaat absorbeert de eerste hittepiek en geeft die langzaam af.
Dit is cruciaal voor de "stall" bij brisket. De stall is het moment dat de kerntemperatuur niet meer stijgt door verdamping. De plaat helpt om die temperatuur stabiel te houden.
Je kunt de plaat ook gebruiken met een waterpan erop. De waterpan zorgt voor extra vocht, wat helpt bij het roken en voorkomt dat vlees uitdroogt.
De convectieplaat beschermt de waterpan tegen de directe hitte. Zo blijft het water op een constante temperatuur.
Dit is een klassieke setup voor low & slow sessies. Je creëert een microklimaat in je kamado dat perfect is voor langzaam garen.
Welke varianten zijn er en wat kosten ze?
Er zijn verschillende soorten convectieplaten op de markt. De meeste merken hebben hun eigen versie.
We kijken naar de grote drie: Big Green Egg, Kamado Joe en The Bastard. Ook zijn er universele platen en speciale modellen met een gat in het midden. Dit gat is handig voor direct grillen naast de plaat, maar niet noodzakelijk voor beginners. Big Green Egg convectieplaat (Half Moon)
Dit is de originele plaat voor de Big Green Egg. Hij is gemaakt van hoogwaardig keramiek en past perfect in de kamado.
De Half Moon variant laat ruimte over aan de zijkant voor direct grillen. Dit is ideaal voor gerechten waarbij je af en toe een stukje vlees wilt dichtschroeien.
De prijs ligt rond de €120 tot €150, afhankelijk van het model (Medium, Large, XL).
Het is een investering, maar hij gaat een leven lang mee. Kamado Joe Divide & Conquer systeem
Kamado Joe gaat verder dan een simpele plaat. Hun Divide & Conquer systeem bestaat uit meerdere keramische halve maan platen en roosters. Je kunt ze op verschillende hoogtes plaatsen.
Dit geeft je meer flexibiliteit. Je kunt bakken, roken en grillen combineren.
De set kost ongeveer €200 tot €250, maar het is een compleet systeem. Voor de Kamado Joe Classic is dit een upgrade die je eigenlijk wilt hebben. The Bastard convectieplaat
The Bastard heeft een robuuste, keramische plaat. Ze bieden zowel halve maan als hele ronde platen aan.
De kwaliteit is vergelijkbaar met Big Green Egg. De prijs ligt iets lager, rond de €100 tot €130.
The Bastard staat bekend om zijn duurzame materialen. Deze plaat is zwaar en breukgevoelig, maar gaat jaren mee als je er voorzichtig mee bent. Budget opties
Er zijn ook universele keramische platen van merken als Grill Guru of van AliExpress.
Deze kosten vaak maar €40 tot €70. Let wel op de pasvorm.
Een goedkope plaat kan te groot of te klein zijn. Ook de kwaliteit van het keramiek kan minder zijn, waardoor hij sneller barst. Voor eenmalig gebruik is het prima, maar voor intensief gebruik raden we een merkplaat aan.
Praktische tips voor gebruik
Gebruik altijd een pizzasteen of deksel op de convectieplaat als je brood bakt. Dit voorkomt dat de onderkant te snel verbrandt.
Voor vlees kun je de plaat direct gebruiken. Zorg dat de plaat schoon is. Vet en vocht kunnen verbranden op de plaat, wat rooksmaak geeft, maar ook kan leiden tot flare-ups.
Maak de plaat na gebruik schoon met een borstel. Let op de temperatuur.
Een convectieplaat kan extreem heet worden. Als je de kamado opent, kan de hete lucht ontsnappen. De plaat koelt iets af, maar de kolen blijven branden. Zet de schoorsteenklep niet te snel open.
Dit kan leiden tot een temperatuurpiek die je vlees verbrandt. Bouw de temperatuur langzaam op, net als je met je kamado doet.
Combineer de plaat met andere accessoires. Een rookbakje met houtsnippers erop geeft extra rook. Een digitale thermometer is essentieel om de kerntemperatuur te meten.
Zonder thermometer gok je, en dat is bij low & slow koken een risico.
Je wilt weten wanneer je vlees de juiste temperatuur heeft bereikt voor de "bark" (het korstje) en de malsheid. Is het essentieel of overbodig? Voor low & slow koken is een convectieplaat essentieel.
Zonder plaat beperk je je kamado enorm. Voor alleen direct grillen is het overbodig.
De keuze is dus aan jou. Wil je de volle potentie van je kamado benutten?
Schaf dan een convectieplaat aan. Het is de beste investering voor je BBQ-sessies naast je kamado zelf.