Een kamado is een investering. Je hebt die prachtige keramische bol neergezet, je hebt je houtskool, je vlees, en dan? Wat nu?
▶Inhoudsopgave
Wat is de volgende stap die je BBQ-beleving naar een hoger niveau tilt? In reeks nummer 41 duiken we in een accessoire dat vaak als 'handig' wordt bestempeld, maar voor veel gebruikers een echte gamechanger is: de kamado convectieplaat.
Is het essentieel of gewoon een leuk hebbedingetje? Laten we de hete lucht eens goed verspreiden.
Wat is een convectieplaat eigenlijk?
Stel je even voor: je staat te grillen op je Big Green Egg of Kamado Joe.
Direct boven de kolen is het heet, veel te heet voor delicate gerechten. De convectieplaat, ook vaak grill plaat of plate setter genoemd, is een accessoire dat precies tussen je kolen en je rooster wordt geplaatst. Het is een keramisch of gietijzeren scherm met poten, dat de vlammen en de directe hitte afbuigt.
Door deze plaat ontstaat er een barrière. De hitte stijgt op, raakt de bolle koepel van je kamado, en verspreidt zich gelijkmatig over het hele oppervlak.
Dit proces heet convectie. In plaats van dat je vlees direct boven de gloeiende kolen ligt, ga je eigenlijk bakken in een hete luchtoven.
Dit maakt de plaat onmisbaar voor 'indirect grillen'. Zonder deze plaat heb je eigenlijk alleen maar een directe hitte-zone. Met de plaat creëer je een indirecte zone. Dit is de basis voor low & slow gerechten, maar ook voor het langzaam garen van grote stukken vlees. Het voorkomt dat je voedsel aanbrandt voordat de binnenkant gaar is.
Waarom je deze plaat écht nodig hebt
De reden dat elke serieuze kamado-gebruiker deze plaat gebruikt, is controle. De kamado staat bekend om zijn temperatuurstabiliteit, maar zonder accessoires beperk je jezelf.
Wil je een biefstuk perfect medium-rare grillen zonder dat de buitenkant verkoold?
Dan is indirecte hitte de enige weg. De plaat zorgt ervoor dat het vlees gaart zonder dat het verbrandt. Denk aan de beroemde 'stall' bij het roken van een brisket of pulled pork.
Dit is het moment waarop de kerntemperatuur stagneert door verdamping van vocht. Door de convectieplaat te gebruiken en de kamado goed af te sluiten (bijvoorbeeld met een plate setter en waterpan), kun je deze fase beheersen. Je creëert een stabiele omgeving van 100-110°C waarin het vlees urenlang kan sudderen. Daarnaast beschermt de plaat je kamado.
Vet drupt van het vlees op de plaat in plaats van op de gloeiende kolen.
Dit voorkomt grote vetbranden die de keramische wanden kunnen aantasten. Het is een schild voor je investering.
De kern en werking: Hoe het precies werkt
De werking is simpel maar doeltreffend. Je kamado is een gesloten systeem. Lucht stroomt onderin naar binnen, zuurstof voedt de kolen, en de rook en hitte stijgen op.
Zonder plaat stroomt deze hitte direct naar boven. Met een convectieplaat (vaak in combinatie met een pizzasteen of een tweede rooster) verander je de luchtstroom.
De plaat rust op drie pootjes, meestal op de onderste richel van je kamado. Je kolen liggen eronder.
Het rooster met je eten leg je op de bovenste richel. De hitte raakt de plaat, verspreidt zich horizontaal en stroomt langs de randen omhoog. Dit zorgt voor die kenmerkende, gelijkmatige garing die vergelijkbaar is met een convectieoven.
Er zijn verschillende materialen. Keramiek is licht en houdt warmte goed vast, ideaal voor langzaam garen.
Gietijzer is zwaarder, absorbeert snel hitte en geeft deze af, wat handig is voor hogere temperaturen. Sommige merken zoals Kamado Joe gebruiken hun 'Divide & Conquer' systeem, waarbij de plaat onderdeel is van een flexibel roostersysteem.
Prijzen en varianten: Van budget tot premium
Je hebt verschillende opties, afhankelijk van je merk kamado en budget. De originele accessoires van de grote merken zijn vaak aan de prijs, maar er zijn uitstekende alternatieven.
- Big Green Egg Convectieplaat (Plate Setter): De klassieker. Gemaakt van keramiek, specifiek ontworpen voor de Large (€150-€200) of XL. Het past perfect en gaat een leven lang mee. Voor de Small of Mini zijn er kleinere versies, vaak rond de €80-€100.
- Kamado Joe Divide & Conquer: Dit is meer dan alleen een plaat. Het is een roestvrijstalen systeem dat meerdere niveaus creëert. De bijbehorende heat deflectors (keramiek) kosten ongeveer €120-€180 voor de Classic III. Het systeem is duurder maar extreem veelzijdig.
- The Bastard Accessoires: The Bastard maakt gebruik van een keramische plaat en een roestvrijstalen 'charcoal basket'. De plaat zelf kost ongeveer €130-€160. Ze staan bekend om hun stevigheid.
- Universele / Aftermarket: Merken als Grill Guru of diverse webshops bieden universele convectieplaten aan. Deze zijn vaak van gietijzer of keramiek en kosten tussen de €50 en €90. Let wel op de maatvoering; meet je kamado diameter goed op.
De investering lijkt misschien hoog, maar bedenk dat je hiermee je kamado transformeert van een simpele grill naar een volwaardige smoker en oven.
Praktische tips voor gebruik en onderhoud
Om het meeste uit je convectieplaat te halen, zijn er een paar tips die je direct helpen. Ten eerste, gebruik altijd een hittebestendige handschoen. De plaat wordt gloeiend heet en het is verleidelijk om snel te schuiven.
Plaats de plaat altijd met de pootjes naar beneden. Dit lijkt logisch, maar sommige beginners draaien hem per ongeluk om.
Zorg ervoor dat de plaat stabiel staat op de onderste richel voordat je het bovenste rooster erop legt. Voor het schoonmaken: gietijzeren platen kun je het beste na gebruik insmeren met een beetje olie om roest te voorkomen.
Keramische platen veeg je gewoon schoon als ze afgekoeld zijn. Vetdruppels die op de plaat branden, geven overigens extra rooksmaak, dus maak hem niet té schoon na elke sessie. Probeer eens te variëren met de hoogte.
Sommige systemen (zoals Kamado Joe) hebben meerdere standen. Door het rooster hoger of lager te zetten ten opzichte van de plaat, beïnvloed je de afstand tot de warmtebron en dus de intensiteit van de garing.
Is het essentieel of overbodig?
Als je alleen maar worstjes wilt grillen bij hoge temperaturen (200°C+), dan is een convectieplaat misschien niet direct nodig.
Je kunt prima direct grillen op je rooster. Maar als je de volledige potentie van je kamado wilt benutten, is het antwoord duidelijk: essentieel. Zonder plaat mis je de optie voor indirect koken. Je kunt geen pizza's bakken (waarbij je de plaat gebruikt als hitteschild onder de steen), je kunt geen spareribs langzaam garen zonder aan te branden, en je kunt geen kippen of grote stukken vlees roken.
De kamado is een veelzijdig beest, maar de convectieplaat is de sleutel tot die veelzijdigheid. Dus, koop je net een splinternieuwe Kamado Joe of Big Green Egg?
Bestel er meteen de convectieplaat bij. Het is geen overbodige luxe; het is de upgrade die je nodig hebt om vanaf dag één als een echte pitmaster aan de slag te gaan.
Je zult merken dat je gerechten consistenter worden, smaakvoller, en dat je veel meer plezier beleeft aan je kamado.