Een Kamado schoonbranden, oftewel pyrolyse, is de ultieme schoonmaakmethode voor jouw keramische juweel. Het is het vuurpeloton dat alle etensresten, vet en vetlucht op de brandstapel gooit.
▶Inhoudsopgave
Je zet je Kamado niet zomaar even aan om een biefstukje te braden; je stookt hem op tot temperaturen waar zelfs de meest geharde schoorsteenveger van gaat zweten. We hebben het over 400°C tot soms wel 650°C. Waarom doe je dit?
Omdat het de enige manier is om je Kamado weer brandschoon te krijgen zonder agressieve chemicaliën of eindeloos boenen.
De hitte verbrandt al het aangekoekte spul tot fijne as. Dit proces is essentieel voor de levensduur van je ei, de smaak van je gerechten en het voorkomen van vervelende brandgevaarlijke situaties.
De magie van verbranding: hoe het werkt
Stel je voor: je Kamado is een oven en een vuurzee in één.
Bij pyrolyse ga je veel verder dan een standaard braad- of braadsessie. Je doel is het bereiken van een extreem hoge temperatuur. Dit zorgt ervoor dat organisch materiaal zoals vet, braadvocht en voedselresten chemisch afbreken. Ze veranderen in koolstof en uiteindelijk in fijne as.
De kern van de werking is zuurstof en hitte. Je sluit de ventilatieschuiven gedeeltelijk om de temperatuur op te drijven, maar net genoeg om een ononderbroken, heterogene brand te garanderen.
De keramische koepel houdt deze hitte enorm goed vast. Wanneer je temperaturen boven de 450°C bereikt, gebeurt er iets chemisch fascinerends.
Vet verbrandt niet alleen; het "kookt" en breekt af. De rook die je ziet bij deze temperaturen is vaak wit en dun. Dat is het teken dat je vocht verliest en de verbranding optimaal is.
Na een uur of twee, drie op deze hoge temperatuur, is je rooster en de binnenzijde van de koepel weer schoon. De as die overblijft veeg je er zo af. Je Kamado voelt weer nieuw.
De juiste voorbereiding: veiligheid en materialen
Voordat je de temperaturen de hoogte in jaagt, moet je je strijdplan klaarliggen. Dit is geen routine klusje; het is een operatie.
Zorg dat je Kamado stabiel staat en op een plek waarvon de hitte geen kwaad kan.
Denk aan een terras van beton of steen, niet op een houten vlonders of onder een overkapping die niet hittebestendig is. Je hebt weinig nodig, maar wat je nodig hebt is cruciaal. Allereerst: houtskool van hoge kwaliteit.
Geen briketten met bindmiddelen die smelten en een zooitje achterlaten. Ga voor stukken houtskool van merken zoals Jealous Heart of Rockwood.
Vul je Kamado voor minimaal de helft, want je gaat veel brandstof verbruiken. Een goede hittebestendige handschoen is een must. Je gaat werken met temperaturen waar je huid serieus van kan branden. Daarnaast een aspook en een goede borstel om de as straks weg te halen.
Overweeg ook om je rooster even in de oven te leggen of apart schoon te maken, want die kan enorm vies worden.
Vergeet je Heat deflector (de convectieplaat) niet; die moet eruit tijdens de pyrolyse!
Stap voor stap: de pyrolyse uitvoeren
Het proces zelf is intensief maar simpel. Je begint met het legen van je Kamado.
Haal alles eruit: roosters, heat deflector, asopvangbak. Je wilt alleen het kale keramiek en de brandkorf overhouden.
Gooi een flinke laag houtskool in de korf, minstens halfvol. Je kan niet genoeg hebben. Steek de boel aan.
Gebruik een aanmaakblokje of een elektrische aansteker. Laat het vuur langzaam opbouwen.
Je wilt niet direct op volle kracht stoken, want dan verbrand je je eigen materiaal te snel. Sluit de deksel en zet beide schuiven (onder- en bovenschuif) open. Laat de temperatuur langzaam stijgen naar zo'n 200°C. Zodra je die temperatuur hebt bereikt, is het tijd voor het echte werk.
Zet de onderste luchtschuif op ongeveer een derde open. De bovenschuif zet je op de stand "10" of "vol" om maximale zuurstoftoevoer te garanderen.
Je gaat nu richting de 400°C tot 500°C. Dit duurt even. Wees geduldig. De rook die nu ontstaat is vaak dik en wit, wat normaal is. Houd de temperatuur vast.
Dit is het moment waarop de magie gebeurt. Laat hem minimaal 1,5 uur op deze hoge temperatuur staan.
Zie je nog viezigheid of vlammen die te laag zijn? Dan is het nog niet klaar. De wanden van je Kamado (zoals van een The Bastard of Kamado Joe) zullen gloeien.
Pas op dat je ze niet aanraakt. Na de sessie: laat de boel uitgaan.
Zet beide schuiven dicht en laat de Kamado langzaam afkoelen. Dit kan uren duren.
Wanneer hij koud is, veeg je de as eruit. Je zult versteld staan hoeveel witte fijne as eruit komt. Je rooster veeg je schoon met een staalborstel. Klaar is Kees.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze vermijdt
Een fout die vaak gemaakt wordt, is het vergeten van de accessoires. Je heat deflector en roosters moeten eruit.
Als je ze laat zitten, kunnen ze smelten of kromtrekken. Zeker de ConvEGGtor van Big Green Egg of de Heat Deflector van Kamado Joe kunnen niet tegen deze extreme hitte zonder dat er vlees op ligt. Ze zijn gemaakt voor lagere temperaturen.
Een andere valkuil is te weinig houtskool gebruiken. Pyrolyse slurpt brandstof. Begint je vuur te branden voordat je de gewenste temperatuur hebt bereikt?
Dan heb je te weinig kolen. Je moet constant kunnen bijstoken. Zorg dat je een reservevoorraad klaar hebt staan. Probeer niet om met natte kranten of schoonmaakmiddelen te boenen terwijl de boel heet is.
Dat levert gevaarlijke rook op en kan het keramiek beschadigen door thermische schok. Vertrouw op het vuur.
Het is de krachtigste schoonmaker die je hebt. En sluit de schuiven nooit volledig als je hem op 400+ graden hebt staan; het vuur kan doorslaan en je keramiek barsten.
De kosten en modellen: wat mag het kosten?
Pyrolyse kost je vooral tijd en kolen. Een sessie kost je makkelijk 5 tot 8 kilo houtskool.
Bij een zak Rockwood van 10kg (rond de €25,-) ben je dus zo €15,- tot €20,- kwijt per schoonmaakbeurt. Doe je dit twee keer per jaar? Dan is het te overzien. Qua modellen doet iedere Kamado mee, maar de grootte bepaalt de duur.
Een Big Green Egg Mini (ca. €399) schoonbranden is een kwestie van een uurtje met 2 kilo kolen. Een Big Green Egg Large (ca. €1299) of Kamado Joe Classic III (ca. €1299) heeft meer volume en vraagt dus meer brandstof en tijd.
De The Bastard Large (ca. €1199) volgt hetzelfde principe. De grootste jongens, zoals de Big Green Egg 2XL (rond de €3000+) of de Kamado Joe Big Joe III (ca. €2299), zijn echte beesten.
Hier kan pyrolyse wel 10-12 uur duren en vreten ze makkelijk 15 kilo kolen. De investering in kolen is hier aanzienlijk, maar de uitkomst is perfect.
Conclusie: Wanneer en hoe vaak?
Je hoeft dit niet na elke brisket te doen. Echt niet. Een pyrolyse reiniging is de grote schoonmaak.
Doe dit eens in de 3 tot 6 maanden, afhankelijk van hoe vaak je staat te roken. Als je merkt dat je temperatuurbeheersing minder wordt, of als je roosters onder het aangekoekte vet zitten dat niet meer weggaat, is het tijd. Let op: na een pyrolyse sessie is het raadzaam om je Kamado even "in te branden" voordat je er direct eten op gooit.
Zet hem even op 150°C met een lege asopvangbak erin om restanten te verbranden. De volgende sessie zal je merken dat je Kamado weer supersnel op temperatuur komt en dat je geen vreemde bijsmaak hebt van de schoonmaak.
Dus, pak je handschoenen, vul je ei en stook hem maar op.
Je Kamado verdient het om weer te glimmen. En jij verdient het om te koken op een schone, veilige en perfect presterende BBQ. Tot snel bij het vuur!