Een kamado 18 inch is voor veel liefhebbers de ideale maat; niet te groot, niet te klein. Net genoeg ruimte om voor een groep vrienden te koken, maar niet zo log dat je hem nooit verplaatst. Toch zit er een behoorlijk gewicht aan – vaak tussen de 45 en 75 kilo.
▶Inhoudsopgave
Als je die beesten na een jaar of vijf verplaatst zonder goede techniek, voel je je rug direct.
En dat terwijl dit type BBQ bij goed onderhoud makkelijk 10 tot 15 jaar meegaat. Budgetmodellen van de Action of Lidl houden het vaak maar 3 tot 7 jaar uit, vooral door gebrek aan liefde.
Ik zie te veel prachtige keramische bakkers sneuvelen door simpele vergetelheid. Jij wilt natuurlijk niet over een paar jaar weer €400 tot €1.800 neerleggen voor een nieuwe. Dus, pak een koffie, ga zitten, en laten we het hebben over de echte knipperlichten in het onderhoud van jouw 18 inch kamado.
Dagelijks ritueel: Direct na de sessie
Als de laatste ribbetjes van het rooster zijn, ben je geneigd om alles dicht te gooien en naar binnen te rennen.
Trap er niet in. De eerste vijf minuten na het koken bepalen voor een groot deel hoe makkelijk je hem schoon krijgt volgende week. Begin met het rooster.
Zolang de kamado nog warm is – denk aan een graadje of 100°C tot 150°C, niet gloeiend heet – pak je een roestvrijstalen borstel. Let op: Geen koperborstel gebruiken. Koperdeeltjes kunnen afbreken en belanden in je voedsel bij de volgende sessie.
Omdat het vet nog zacht is, veeg je het er zo af.
Dit voorkomt aankoeken en roest op de lange termijn. Draag wel hittebestendige handschoenen, Kevlar of nitril, want die hitte zit er nog flink in. Daarna is het as-trekker-tijd. Haal de asbak leeg.
Dit klinkt simpel, maar veiligheid gaat voor. As kan tot 24 uur smeulen.
Gooi het nooit in een plastic container of een papieren zak. Gebruik een metalen emmer. In Nederland mag as vaak niet in de grijze container vanwege chemische resten, check even de regels van jouw gemeente om gedoe te voorkomen.
Check ook even het vonkenfilter, dat rooster net onder je keramische rooster.
Als je een budgetmodel hebt, is dit vaak aluminium en vervang je 'm bij doorbranden (na een jaar of twee). Bij premium modellen van RVS maak je hem schoon met ontvetter. Vetophoping hier is levensgevaarlijk; het is brandstof voor flinke vlammen bij je volgende aanmaak.
Dieptereiniging: Elke 5 tot 10 sessies
Je hoeft niet elke week een sopje te maken. Maar na een uur of tien roosteren zit er binnenin een laagje roet en vet dat je weg moet hebben.
Dit beïnvloedt de smaak en de luchtstroom. Gebruik binnenin een harde borstel. Een speciale kamadoborstel of een stevige nagelborstel werkt prima.
Wat betreft schoonmaakmiddel: nooit agressieve chemicaliën zoals bleekmiddel of ovenreiniger. Die trekken in het poreuze keramiek en geven bij de volgende pulled pork een chemische bijsmaak.
Gebruik warm water met groene zeep of een speciale BBQ-reiniger van merken als YAKINIKU of Bio Clean. Spoel grondig uit en laat het goed drogen voordat je het deksel sluit; schimmel in de kamado is een hardnekkig probleem. Voor de buitenkant: gebruik een speciale keramiek polish zoals Ceramibright om vergrijzing tegen te gaan. Vetvlekken gaan er af met groene zeep. Gebruik nooit een hogedrukspuit. De kracht van zo'n spuit vernielt de voegen en drukt water in de isolatielagen, wat bij vorst het keramiek kan laten barsten.
Check ook even je dekselthermometer. Hang hem in een ijsbad (0°C) en check bij kokend water (in Nederland zo'n 99°C vanwege de hoogte boven zeeniveau).
Boven de 350°C loopt de naald vaak vast als hij niet soepel loopt. Beweeg hem af en toe tijdens het verhitten om roesten te voorkomen.
Het hart van de kamado: Vilt en scharnieren
Zonder kamadovilt geen hitte. Echt waar. Dat vilt zorgt voor de luchtdichte afdichting tussen deksel en body.
Zonder die afdichting kun je de temperatuur vergeten te regelen. Ga voor glasvezelversterkt vilt (kan tegen 500°C+), niet voor de goedkope steenwol varianten die snel slijten.
- Verouderd vet en lijmresten weghalen met een plamuurmes en ontvetter.
- Nieuw vilt plakken. Gebruik hittebestendige lijm of kies voor 'peel & stick' vilt.
- Plak het met lichte spanning, maar laat het aan de binnenzijde iets "opstropen".
- Zorg dat de naden van deksel en body niet recht tegenover elkaar liggen.
Als je het vilt vervangt – wat ongeveer eens per jaar of twee jaar moet – volg deze stappen: Die 'opstroping' is cruciaal. Als je het vilt strak plakt, wordt het bij het sluiten van de deksel platgedrukt en verliest het zijn afdichtende werking. Je wilt dat het iets omkrult, zodat het veert.
De scharnieren en veren mogen ook niet vergeten worden. De deksel moet soepel draaien, maar niet te licht.
Als hij zwaar aanvoelt, zijn de veren opgerekt. Vervangingssets kosten €25 tot €50. Scharnierpunten kun je jaarlijks inzetten met hittetolerante olie. Geen WD-40, dat verbrandt en wordt plakkerig.
Opslag en accessoires in de Nederlandse context
In Nederland is een beschermhoes essentieel. We hebben een wisselvallig klimaat: regen, vorst en UV.
Vocht dat tussen het keramiek trekt, zorgt voor barsten bij vorst. Kies voor een ademende hoes, bijvoorbeeld van Oxford polyester met coating. Goedkope polyester hoezen scheuren na een jaar. Zorg voor ventilatieopeningen om schimmel te voorkomen.
Prijzen liggen tussen de €40 en €90 voor een 18 inch hoes. Wil je de kamado langere tijd niet gebruiken?
Berg hem dan binnen op, in een schuur of garage. Verplaatsen doe je nooit aan de handvatten.
De 18 inch is te zwaar. Til de body en deksel apart of gebruik een verplaatsingswagen. De handvatten breken anders af of raken los van het keramiek.
Een laatste onderhoudstip die vaak over het hoofd wordt gezien: je houtskool. Gebruik grote stukken (minimaal 4cm).
Kleine kruimels vallen door het rooster en verbranden tot fijn as dat de luchttoevoer belemmert. Bewaar je kolen droog. Vochtige kool zorgt voor extra rook en een vieze smaak, wat extra schoonmaakwerk vereist.
Valkuilen: Wat je absoluut niet moet doen
Er zijn een paar klassieke fouten die ik zie gebeuren bij beginnende kamado-eigenaren.
Vermijd deze om je investering te beschermen. 1. De kamado volledig luchtdicht afsluiten terwijl hij nog warm is.
Dit is de doodsvijand van je kamado. Vocht kan niet ontsnappen.
Dit leidt tot roest aan de binnenzijde van de deksel (het metaal en de veren) en schimmelvorming op de rubbers. Laat de kamado altijd op een kier van een centimeter of 5 tot 10 staan om af te koelen en te ventileren.
2. Vergeten het vonkenfilter te controleren.
Een opgestapeld vetfilter is een bommetje. Vet is brandbaar.
Een vetbrand in een kamado wordt extreem heet en kan het keramiek letterlijk doen barsten door de thermische schok. Check dat filter dus regelmatig. 3. Gebruik van ontvetter op het keramiek.
Aggressieve ontvetters zoals afwasmiddel trekken in de poriën van het keramiek. Als je daarna weer gaat grillen, verbranden die resten en geven ze een chemische smaak af aan je eten.
Blijf bij groene zeep of speciale BBQ-reinigers. 4. Staalborstels op RVS roosters.
Harde staalborstels zijn te hard voor RVS en beschadigen de toplaag.
Gebruik messing borstels of nylon borstels voor RVS. Voor gietijzeren roosters: borstelen als het warm is, en direct inoliën na schoonmaken.
Conclusie: Onderhoud loont
De kamado 18 inch is een beest van een BBQ, maar eist zijn aandacht op.
Het verschil tussen een kamado die na 5 jaar op de schroothoop belandt en eentje die na 15 jaar nog als nieuw is, zit hem in deze routine. Koop direct een goede onderhoudsset, een as-trekker en een verplaatsingswagen. Check jaarlijks je vilt en scharnieren. En onthoud: een kamado die na het grillen mag 'ademen' en drogen, beloont je met jarenlang perfect barbecueën.