Een kamado van 23 centimeter is een beestje. Klein, fijn, en perfect voor de snelle steak of een kippetje voor twee.
▶Inhoudsopgave
Maar net als zijn grotere broers heeft ie liefde en aandacht nodig. Onderhoud is het verschil tussen een kamado die 15 jaar meegaat en een die na drie winters barst.
Je wilt niet dat je keramiek scheurt door vocht of dat je temperatuurregeling zoek is omdat het vet is vergeten. Dit is de ultieme handleiding om jouw kleine kamado in topconditie te houden, specifiek voor het 23cm formaat.
De basis: schoonmaken zonder chemicaliën
Na een sessie wil je je kamado schoonmaken. Doe dit nooit met agressieve schoonmaakmiddelen.
Ovenreiniger of ontvetter trekt in de poriën van het keramiek en geeft je eten de volgende keer een chemische bijsmaak.
Gebruik natuurlijke middelen of speciale BBQ reinigers. Voor de 23cm modellen is een RVS reinigingsborstel (€15 - €25) vaak voldoende. Gietijzeren roosters zijn zwaarder en vereisen meer werk, maar geven betere grillstrepen.
Laat de kamado altijd volledig uitbranden voordat je hem leegmaakt. As kan nog uren gloeien.
In Nederland is het vaak winderig; zet de kamado in de luwte. Wind kan de temperatuur flink laten oplopen door extra zuurstof. Voor de 23cm is de asopvang beperkt; een sessie van 2 uur produceert ongeveer 0,5 liter as. Regelmatig legen is essentieel voor de luchtstroom.
Roosters: RVS vs. Gietijzer
De 23cm kamado heeft vaak standaard RVS roosters. Deze zijn roestvrij, licht en makkelijk schoon te maken.
Een RVS grillrooster voor 23cm kost tussen de €25 en €40. Het nadeel?
Tip: Gebruik geen ijzeren borstel op een heet RVS rooster. Dat breekt de coating en veroorzaakt roest. Gebruik een messing borstel of een roosterborstel met nylon haren.
Bij hoge temperaturen kunnen ze doorbuigen door het lagere gewicht en de kleinere massa. Gietijzeren roosters zijn zwaarder en behouden warmte beter, wat zorgt voor prachtige sear marks. Ze roesten echter snel en vereisen regelmatig inbranden met olie.
Kies je voor gietijzer, wees dan bereid om meer onderhoud te plegen. Voor de 23cm is de ruimte beperkt.
Een conveggtor (plate setter) kost tussen de €50 en €80. Deze is essentieel voor indirect grillen, maar past niet altijd even makkelijk in de kleinere modellen. Zorg dat je de juiste maat hebt.
De thermometer: je navigatie
De thermometer in de koepel is je gids, maar vertrouw hem niet blind.
Fabriekskalibratie kan afwijken met wel ±10°C. Voor precisie is een externe probe (zoals van Thermoworks of Meater) noodzakelijk, zeker bij lage temperaturen voor pulled pork of brisket. Voor de 23cm kamado is een vervangingsthermometer te vinden tussen de €25 en €45. Veel beginners proberen de thermometer los te draaien om hem schoon te maken. Doe dit niet.
Het kan de afdichting beschadigen of de naald ontregelen. De thermometer is meestal niet waterdicht.
Als hij kapot is, vervang hem dan. Een kalibratietest doe je met een ijsbad: 0°C moet 0°C aangeven.
Vilt en afdichtingen: de temperatuurregelaar
Het dekselvilt is je beste vriend en je grootste vijand. Het zorgt voor de luchtdichtheid.
Zonder goed vilt kun je de temperatuur niet regelen. Een kapot vilt leidt tot zuurstoflekken en je vuur schiet omhoog.
Controleer maandelijks op slijtage. Vervangingsvilt kost €5 tot €10 per meter. Koop een rol en snijd het zelf op maat; dat is goedkoper dan kant-en-klare stukken. De 23cm kamado heeft een lichtere deksel, maar door de hitte kan het keramiek licht vervormen.
Zorg dat je de deksel altijd recht neerlegt. Beschadigd vilt leidt tot onnodige slijtage van het keramiek.
Opslag en weersinvloeden in Nederland
Keramiek is vorstbestendig, maar vocht is de vijand. In Nederland regent het veel.
Een hoes is aan te raden om roest van metalen onderdelen te voorkomen. Zet de kamado nooit waterpas onder een afdak.
Laat altijd een lichte helling naar voren toe om regenwater af te voeren. Dit voorkomt vocht in de keramiek. Door stijgende CO2-belasting en importrestricties stijgen de prijzen van hardhoutskool. Nederlandse merken zoals "The Black Charcoal" of "Nature Charcoal" winnen marktaandeel.
Gebruik kleine stukjes houtskool (nuggets) voor de 23cm, vanwege de kleinere brandkamer.
Gebruik geen briketten van de bouwmarkt; die zitten vol chemicaliën.
Veiligheid en veelgemaakte fouten
Veiligheid gaat voor alles. Plaats de kamado op een stabiele ondergrond.
De onderkant wordt zeer heet. In Nederland is wind een factor. Een windscherm is geen overbodige luxe.
Wind kan de temperatuur met 50-100°C doen schieten door plotselinge zuurstoftoevoer. Een veelgemaakte fout is de "waterbak" bij hoge temperaturen.
Bij 200°C+ verdampt water te snel en ontstaat er een broeierig klimaat dat de keramiek aantast (scheuren door vochtopname). Gebruik bij hoge temp een lege bak of de "slaafjes" methode. As direct na het grillen leegschudden is gevaarlijk; as kan uren gloeien.
Wacht minimaal 24 uur of gebruik een aszuiger. De 23cm kamado heeft beperkingen.
Geen dual-zone mogelijkheid zoals grotere modellen. Je moet creatief zijn met indirect grillen.
Capaciteit is maximaal 2 grote kippen of 4 biefstukken. Voor grote pizza's (30cm+) is deze te klein. Onderhoud aan de 23cm is sneller nodig; de asla raakt sneller vol. Regelmatig legen is cruciaal.
Conclusie: Checklist voor je 23cm Kamado
Wil je je kamado 10-15 jaar mee laten gaan? Volg dan deze checklist.
- Na gebruik: Laat uitbranden, roosters schoonmaken (geen chemicaliën).
- Wekelijks: As legen, luchtroosters controleren.
- Maandelijks: Vilt inspecteren.
- Jaarlijks: Thermometer kalibreren (ijsbad test).
Koop de juiste accessoires: een goede borstel (€15-€25), keramische reiniger (€10-€15), en vervangingsvilt (€5-€10). Let op de garantie: Kamado Joe biedt beperkte levenslange garantie op keramiek, Big Green Egg 5 jaar. De 23cm is ideaal voor 1-3 personen en verbruikt tot 50% minder houtskool dan een open grill.
Maar let op: de wanden zijn dunner dan bij een Large, en thermische schok is de grootste vijand. Giet nooit koud water op hete keramiek. Met deze tips wordt jij de pitmaster van je eigen kleine kamado.