Een kamado is een investering voor het leven, maar alleen als je 'm goed verzorgt. Vuil, vocht en verkeerd schoonmaken kunnen je keramische juweel ernstig beschadigen.
▶Inhoudsopgave
Ik zie te veel BBQ's die verwaarloosd raken, terwijl het echt niet veel moeite kost om ze in topconditie te houden. Deze tip is nummer 8 in mijn reeks, maar misschien wel de meest cruciale voor de levensduur van je ei.
Waarom je kamado het beste vriendje verdient
Een kamado is gemaakt van keramiek. Dat materiaal is fantastisch voor hittebehoud, maar het heeft een zwakke plek: vocht.
Water dat in de poriën van het keramiek trekt, zet uit bij vorst. Dat leidt tot barsten, en een gebarsten kamado is helaas niet meer te repareren. Je investering van €800 tot €2500 is dan letterlijk in rook opgegaan.
Daarnaast is er het roet. Na een paar flinke sessies met vlees vol vet, ontstaat er een harde laag roet aan de binnenkant van de koepel.
Dat is op zich niet erg, maar als je het te dik laat worden, kan het afbrokkelen op je eten. Bovendien belemmert een dikke laag roet de luchtstroom. Een schone kamado ademt beter, en dat betekent een stabielere temperatuur.
Denk ook aan de onderdelen. De keramische verbrandingskamer (de firebox) en de roosterdragers zijn vaak zwakke punten.
Deze onderdelen krijgen het zwaarst te verduren. Door ze goed te onderhouden, voorkom je dat je na drie jaar al dure vervangingsonderdelen moet kopen.
Regelmatig schoonmaken is dus pure winst.
De juiste timing: schoonmaken na elke sessie
De beste tijd om je kamado schoon te maken is direct na het grillen, terwijl de boel nog warm is. Wacht niet tot de volgende dag.
Het vet is dan nog vloeibaar en roet is zacht. Met een kamadoschraper of een speciale borstel veeg je de resten zo de aslade in. Dit duurt letterlijk twee minuten.
Laat je kamado na het schoonmaken nog even doorbranden op hoge temperatuur, rond de 300°C.
Zet de ventilatieschuiven vol open en sluit de deksel. Dit verbrandt eventuele vetresten die je hebt gemist en steriliseert de boel. Na een uurtje is je kamado weer brandschoon en klaar voor de volgende sessie. Wanneer je dit trouw doet, bouw je geen vet op dat op den duur aankoekt.
Een aangekoekte vetlaag is bijna niet meer te verwijderen zonder agressieve middelen, wat je keramiek weer aantast. Regelmatig kort schoonmaken is veel effectiever dan één keer per jaar een halve dag schrobben.
De dieptereiniging: eens per jaar of na intensief gebruik
Na een jaar intensief gebruik verdient je kamado een grondige beurt. Dit doe je niet na elke sessie, maar het is essentieel voor de doorstroom van lucht.
Begin met het verwijderen van de firebox en de roosterdragers. Veeg de as weg en controleer of de keramische onderdelen nog intact zijn.
Kleine barstjes in de firebox zijn normaal en niet direct einde verhaal, maar grote scheuren wel. Gebruik een harde borstel om het roet aan de binnenkant van de koepel los te maken. Doe dit droog; water maakt het roet tot een modderige bende die je alleen maar verder de poriën in duwt. Veeg het losse spul weg met een stofzuiger of een zachte bezem.
Voor de buitenkant gebruik je een vochtige doek met een mild schoonmaakmiddel.
Let extra op de luchtinlaat onderaan en de schoorsteenkap bovenop. Deze openingen kunnen verstopt raken met as en vet, wat de temperatuurregeling enorm beïnvloedt. Gebruik een ijzerdraad of een schoorsteenveger om deze doorgangen vrij te maken. Een schone luchtstroom is de sleutel tot perfecte BBQ-resultaten.
Bescherming tegen de elementen: buiten het seizoen
In de winter of tijdens langere periodes van regen is je kamado kwetsbaar. Zorg altijd voor een goed passende regenhoes.
Let op: een te strakke hoes kan condensatie veroorzaken, wat weer leidt tot schimmel en uiteindelijk vorstschade. Een ademende hoes is ideaal, maar een goedkope variant met ventilatieroosters werkt ook. Als je je kamado langere tijd niet gebruikt, maak hem dan volledig schoon en droog.
Zet de ventilatieschuiven open zodat er lucht doorheen kan circuleren. Vocht is de grootste vijand, dus zorg dat je kamado op een droge plek staat, bij voorkeur onder een afdak of in de schuur.
Voor degenen die hun kamado het hele jaar buiten laten staan: investeer in een stevige hoes en controleer deze regelmatig. Een kapotte hoes houdt geen water tegen. Ook het regelmatig controleren van de rubbers (de dekselrubbers) is cruciaal. Uitgedroogde rubbers leiden tot luchtlekken en een onstabiele temperatuur.
De onderdelen die je moet checken
Je kamado bestaat uit meer dan alleen keramiek. De metalen onderdelen hebben onderhoud nodig.
De roosterdragers (de pootjes waar je rooster op rust) zijn vaak van gietijzer of staal. Vet en vocht kunnen roest veroorzaken. Schraap het roest weg met staalborstel en behandel het eventueel met een hittebestendige spray.
De scharnieren en het veermechanisme van de deksel hebben af en toe een druppel olie nodig.
Gebruik hittebestendige olie, geen vaseline die uitbrandt. Een soepel werkende deksel maakt het openen en sluiten veel prettiger en voorkomt dat je de keramiek beschadigt door te hard te laten vallen. De thermometer in de deksel is vaak het minst nauwkeurig onderdeel.
Controleer hem af en toe met een losse oventhermometer. Als hij meer dan 20°C afwijkt, is het tijd voor een nieuwe. Een nauwkeurige thermometer is essentieel voor low & slow sessies waar elke graad telt.
Praktische tips voor lang leven
- Geen water in de kamado: Gebruik nooit een hogedrukspuit of emmers water om de binnenkant schoon te maken. Het water trekt in het keramiek en veroorzaakt schade.
- Gebruik de juiste houtskool: Hardhoutskool met weinig stof vermindert de asvorming en zorgt voor een schonere verbranding. Dit verlengt de levensduur van je verbrandingskamer.
- As verwijderen: Haal na elke sessie de aslade leeg. Oude as kan vocht vasthouden en roest veroorzaken aan de onderkant van je kamado.
- Rooster onderhoud: Maak je roosters na elke sessie schoon met een borstel. Vetresten branden in en worden hard, wat het rooster aantast en schoonmaken moeilijker maakt.
- Opbergen accessoires: Bewaar losse onderdelen zoals de convectieplaat of pizzasteen op een droge plaats. Vocht kan barsten veroorzaken bij vorst.
Een kamado is een sieraad in de tuin, maar het is ook een stuk gereedschap. Net als bij een goede auto, vereist het regelmatig onderhoud.
Door deze tips op te volgen, zorg je ervoor dat je kamado jarenlang perfecte resultaten blijft leveren.
Je zult merken dat hoe beter je voor je kamado zorgt, hoe beter hij voor jou zorgt. Dat is de essentie van een goede BBQ-relatie.