Een kamado van 21 inch, dat is geen speelgoed. Dat is een serieuze bakplaat voor als je écht wil koken voor een groep.
▶Inhoudsopgave
Je bent waarschijnlijk op zoek naar iets meer ruimte dan de standaard Large (19 inch), maar wilt niet meteen een gigantische 2XL (23 inch) aanschaffen. De 21 inch zit precies in die sweet spot: ruimte genoeg voor een volledig stuk vlees, meerdere pizza’s tegelijk of een grote groep vrienden die allemaal een sparerib willen. In de wereld van kamado’s is 21 inch vaak de aanduiding voor modellen die net boven de klassieke Large uitkomen, zoals de Kamado Joe Big Joe I of de The Bastard Large XL. Laten we even serieus kijken wat je moet weten voordat je deze beest in je tuin zet.
Waarom een 21 inch kamado eigenlijk?
Je koopt geen 21 inch kamado voor een snelle burger. Je koopt 'm voor de vrijheid.
Met een doorsnee van 54 centimeter (21 inch) heb je een indirecte zone die groot genoeg is voor een flinke brisket of een hele kip naast je groenten. Het draait allemaal om de thermodynamica van die keramische koepel.
Door het volume kan de kamado veel efficiënter omgaan met de warmte. Je stabiliseert de temperatuur makkelijker, waardoor je die lastige ‘Stall’ (wanneer de temperatuur van je vlees stopt met stijgen) rustiger kunt uitzitten zonder continue aan de schuiven te draaien. De echte reden om voor dit formaat te gaan is veelzijdigheid. Je hebt ruimte voor de Divide & Conquer systemen (bij Kamado Joe) of het rastersysteem van The Bastard.
Dit betekent dat je op meerdere niveaus kunt koken. Pizza bovenin, ribben middenin, en een pannetje mac & cheese onderin.
Dat kan niet met een kleine of medium. En ja, je bent wel wat houtskool kwijt. Een 21 inch model verbruikt meer kolen dan een kleine, maar de smaak die je krijgt is intenser en de bark (die korst op je vlees) wordt dikker door de langere circulatie van rook in de grote koepel.
De kern: bouwkwaliteit en werking
Als je naar een 21 inch kijkt, let dan alsjeblieft op de wanddikte.
Goede keramiek is zwaar. Veel budgetmerken (denk aan de goedkopere bouwmarkt modellen) hebben dunne wanden. Dat betekent dat je sneller warmteverlies hebt en dat de kamado minder lang meegaat bij vorst.
De echte merken, zoals Kamado Joe en The Bastard, gebruiken hoogwaardig keramiek met een hoge isolatiewaarde. Dat merk je aan de hoeveelheid houtskool die je nodig hebt.
Waar een dunne wand bij lage temperaturen (110°C) misschien 3 kilo kolen in een dag verbrandt, doet een dikke wand daar misschien maar 1,5 kilo over.
De werking is simpel: luchtstroom is alles. Bij een 21 inch kamado heb je een onderste schuif (luchttoevoer) en een bovenste schuif (schoorsteen). De kunst is om de balans te vinden. Zet je beide open, dan wordt het een oven van 400°C.
Zet je ze bijna dicht, dan stik je het vuur en houd je een temperatuur van 100°C-150°C over een paar uur. Door het volume van de koepel ontstaat er een natuurlijke circulatie.
Koele lucht zakt langs de randen naar beneden, warmt op, stijgt op en ontsnapt via de top. Dit zorgt voor die gelijkmatige garing die je bij een normale grill nooit krijgt.
Prijzen en modellen: wat kost een 21 inch bakbeest?
De markt voor 21 inch kamado’s is groter dan je denkt, maar de kwaliteit verschilt enorm. We focussen hier op de modellen die daadwerkelijk 21 inch (of net erboven) zijn en de moeite waard zijn. We hebben het over de high-end spul, want een kamado is een aankoop voor het leven.
Premium: De echte bakkers
De Kamado Joe Big Joe (I, II of III) is de koning in deze klasse.
Dit is een kamado van 24 inch (61 cm), wat net iets meer is dan 21 inch, maar de meest logische stap omhoog vanaf de Large. De Big Joe III komt met de SloRoller hyperbolic smoke chamber, wat de rookcirculatie optimaliseert voor lage temperaturen. Prijsindicatie: Vanaf €2.200 voor een Big Joe I, tot €3.500+ voor de Big Joe III met accessoires.
The Bastard Large XL is een Nederlands merk en een serieuze concurrent. Met een diameter van 54 cm (21.2 inch) is hij precies wat je zoekt. Hij staat bekend om zijn rauwe afwerking en het open keramieksysteem (geen emaille laag die kan barsten).
Hij is vaak iets scherper geprijsd dan de Kamado Joe, maar levert niets in op kwaliteit. Prijsindicatie: Rond de €1.800 tot €2.200 voor de complete set.
De Big Green Egg 2XL is officieel 23 inch, maar in de volksmond vaak genoemd als de optie voor grote groepen. Persoonlijk vind ik de 2XL voor de meeste thuiskoks te groot, tenzij je regelmatig voor 10+ personen kookt. De kwaliteit is ongeëvenaard, maar je betaalt een flinke premium voor het merk. Prijsindicatie: Rond de €2.800 exclusief onderstel. Ben je op zoek naar een 21 inch kamado met 80% van de kwaliteit voor 60% van de prijs?
Middenklasse: De alternatieven
Kijk dan naar de Grill Guru Large XL of de Keij Kamado’s. Deze merken gebruiken vaak vergelijkbaar keramiek en passen accessoires van de grote merken. Prijsindicatie: €900 - €1.400.
Let hier wel op de garantievoorwaarden. Vaak is de garantie op het keramiek beperkt tot 5 jaar in plaats van levenslang.
Accessoires: De gamechangers voor je 21 inch
Een kale kamado is als een auto zonder stuur. Je hebt de juiste tools nodig om echt te kunnen profiteren van het formaat.
Bij een 21 inch model wil je niet rommelen met kleine roosters. Je hebt ruimte nodig. Allereerst: de convectieplaat (of heat deflector).
Bij Kamado Joe heet dit de "Half Moon" plate setter. Bij The Bastard gewoon de ronde plaat.
Je kunt deze plaat op twee hoogtes leggen. Laag voor pizza’s (dichter bij het vuur), hoog voor low & slow (meer ruimte eronder). Zonder deze plaat kun je geen indirect koken.
En zonder indirect koken kun je geen brisket of pulled pork maken. Simpel. De pizza steen is essentieel voor dit formaat.
Met 21 inch kun je pizza’s bakken die net zo groot zijn als die van de Italiaan.
De truc is om de steen voor te verwarmen op hoge temperatuur (250°C+). De keramische koepel werkt dan als een broodoven. De bodem wordt krokant, de bovenkant gaar door de stralingswarmte. Vergeet de thermometer niet.
Hoewel de kamado zelf een thermometer in de deksel heeft, zijn die vaak onnauwkeurig. Koop een digitale sonde (zoals van Maverick of Inkbird).
Steek deze in het vlees, leg de draad over de rand en sluit de deksel. Zo weet je precies wanneer je vlees de kerntemperatuur bereikt (bijvoorbeeld 92°C voor pulled pork) zonder dat je de koepel open hoeft te doen.
Praktische tips voor je eerste cook
Als je net een 21 inch kamado hebt, is de verleiding groot om meteen alles vol te laden. Doe het rustig aan.
Begin met een simpele aanmaak. Gebruik aanmaakblokjes van hout (geen paraffine) of een elektrische aanmaakstarter.
Leg je houtskool eromheen, niet erop. Zorg dat de luchttoevoer volledig open staat en de bovenste schuif ook. Steek alles aan en wacht tot de rook wit wordt (en niet meer blauw/doorzichtig is).
Dan pas sluit je de deksel. De "Low & Slow" test.
Zet je onderste schuif op een kier (misschien 1 a 2 cm) en de bovenste schuif op 5 cm. Dit zou een temperatuur van ongeveer 120°C tot 150°C moeten opleveren. Als je kamado veel heter wordt, sluit je de onderste schuif verder. Als hij te koud wordt, open je hem.
De bovenste schuif gebruik je vooral voor de fijne afstemming. Als je vlees gaart, vergeet dan niet de "Resting".
Haal je stuk vlees eruit als de kerntemperatuur net iets onder de doeltemperatuur is (het vlees blijft namelijk nog doorgaren). Wikkel het in folie en een oude handdoek en leg het in een koelbox of de oven (uitgeschakeld). Laat het minstens 30 minuten rusten, bij grote stukken wel een uur.
Dit zorgt ervoor dat de sappen zich weer verspreiden. Snijd je het direct aan, dan loopt het vocht eruit en wordt het droog.
Een laatste tip: houtskool kwaliteit doet ertoe. Koop grote stukken houtskool (bijvoorbeeld van The Bastard of Kamado Joe). Kleine kruimels verbranden te snel en geven een aslaag die de luchttoevoer verstopt.
Bij een 21 inch model wil je een stabiele brand. Grote brokken houtskool zorgen voor een langere brandduur en een schonere rook. En dat is waar het uiteindelijk om draait: die pure, rokerige smaak.