Capaciteit: Hoeveel vlees past er echt op?
De meeste mensen denken in kilo's, maar bij een kamado draait het om vierkante centimeters. De Small van Big Green Egg heeft een rooster van 33 centimeter doorsnee. Dat klinkt klein, maar je kunt er prima twee ribeyes, vier braadworsten of een klein kipje op kwijt. Voor één of twee personen is dat meer dan genoeg. De Medium heeft een rooster van 38 centimeter. Dat is een wereld van verschil. Je legt er vier tot zes flinke ribeyes op, of een complete varkenslende. Wil je een pizza bakken? De Small is daar eigenlijk te klein voor. Een standaard pizzabodem past er net op, maar je hebt geen ruimte om te manoeuvreren. De Medium is de minimale maat voor fatsoenlijke pizza's. Kijk ook naar de hoogte. De Small heeft weinig ruimte boven het voedsel. Grote stukken vlees, zoals een brisket of een varkensschouder, raken snel het deksel. De Medium heeft meer speling. Je kunt er makkelijker een braadslee onder zetten of met een rooster spelen. Voor de echte low & slow sessies is die extra hoogte cruciaal.Denk aan je eetgewoontes. Eet je vaker met z'n tweetjes en grill je vooral simpele dingen?
▶Inhoudsopgave
Dan is de Small je maatje. Maar als je regelmatig vrienden uitnodigt of graag grote stukken vlees rookt, loop je met de Small snel tegen de grenzen aan. Die grens is heel concreet: je kunt gewoon niet meer kwijt.
Brandstofverbruik en opwarmtijd
Een kleinere kamado heeft minder keramiek om op te warmen. Dat betekent dat de Small veel sneller op temperatuur is. Binnen 10 tot 15 minuten staat hij op 200 graden. Ideaal voor een spontane doordeweekse grill-sessie. Je gooit er wat kolen in, steekt aan, en je kunt bijna direct beginnen. De Medium doet er langer over. Reken op 20 tot 25 minuten voor het op temperatuur komt. Het verschil zit hem ook in de hoeveelheid houtskool. Je vult de Small met ongeveer 2 tot 3 kilo kolen. De Medium heeft al snel 4 tot 5 kilo nodig voor een volle lading. Dat scheelt in de aanschaf van kolen op de lange termijn. Toch is de Medium zuiniger in verhouding. Omdat hij beter is geïsoleerd en meer massa heeft, houdt hij de temperatuur langer vast. Als je een hele dag gaat roken, verbruikt de Medium minder kolen per uur dan de Small. De Small moet harder werken om de warmte vast te houden, zeker bij lage temperaturen in de winter.Het gaat dus niet alleen om de initiële kosten van kolen. Het gaat om de efficiency.
Voor snelle, hete sessies (steak, kip) is de Small perfect. Voor marathon-sessies (brisket, pulled pork) wint de Medium het op termijn. Minder bijvullen, minder verspilling.
Prijs en aanschaf: Wat kost het verschil?
Laten we kijken naar de merken. We nemen de klassiekers: Big Green Egg, Kamado Joe en The Bastard. Een Big Green Egg Small kost je ongeveer €599 tot €650. De Medium begint rond de €849. Dat is een prijsverschil van zo'n €200 à €250. Niet mis, maar je krijgt er wel meer voor terug. Bij Kamado Joe is hetzelfde verhaal. De Classic I (vergelijkbaar met een Medium) begint rond de €800, terwijl de Joe Junior (Small) rond de €550 ligt. The Bastard Small kost ongeveer €550, de Medium rond de €750. Overal zie je dat gat van 200 tot 250 euro tussen de twee formaten. Maar kijk verder dan de BBQ alleen. Accessoires zijn vaak duurder voor de Medium. Een passende hoes, een pizzasteen of een extra rooster: alles is groter en dus duurder. De Small heeft vaak meer universele, goedkopere accessoires. Dat scheelt in de portemonnee.Is de Medium het extra geld waard? Als je kijkt naar de levensduur (levenslange garantie bij BGE), is het verschil in aanschaf eigenlijk verwaarloosd.
Je koopt deze dingen voor 20 jaar. €200 extra over 20 jaar is €10 per jaar. Dat is de moeite niet waard om jezelf te beperken.
Gebruiksgemak in de praktijk
De Small is lichter en compacter. Je kunt hem makkelijker verplaatsen, wat handig is als je een klein terras hebt of hem wilt opbergen in de winter. Hij past in elke auto. De Medium is zwaarder en loger. Je zet hem neer en laat hem daar meestal staan. Verplaatsen is een workout. Wat betreft temperatuurregeling: de Small is wat gevoeliger. Omdat de inhoud kleiner is, reageert hij sneller op aanpassingen van de luchtschuiven. Een klein beetje openen en de temperatuur schiet omhoog. De Medium is stabieler. Door de massa blijft de temperatuur constanter, wat heel fijn is bij het langzaam garen van vlees. Een ander praktisch punt: deksel openen. Bij de Small is het deksel lichter. Je kunt het met één hand optillen. Bij de Medium is het een tweehands operatie. Handig als je net je handen vies hebt? Niet really. Je moet oppassen dat je het deksel niet te ver openslaat.Het schoonmaken is bij beide hetzelfde: as eruit, rooster afkrabben. Maar de Small heeft minder rooster oppervlak om schoon te maken. Dat scheelt tijd.
Voor beginners is de Small vaak minder intimiderend. Minder ruimte voor fouten, maar ook makkelijker te overzien.
De keuze maken: Small of Medium?
We hebben gekeken naar capaciteit, brandstof, prijs en gebruiksgemak. Het is tijd voor de eindconclusie. Er is geen foute keuze, alleen een keuze die beter bij jou past. Denk niet in "wat leuk staat", maar in "wat ga ik echt doen". Kies de Small als je vaak kookt voor 1 of 2 personen. Als je budgetbewust bent en je terras of balkon niet al te groot is. De Small is perfect voor dagelijks gebruik: snel aan, snel klaar. Denk aan burgers, worstjes, kippenbouten en kleine groentegerechten. Het is de ideale starter om het kamado-virus te te vangen. Kies de Medium als je regelmatig vrienden over de vloer hebt. Als je echt de diepte in wilt met low & slow (pulled pork, brisket) of als je graag pizza's bakt. De Medium is een investering voor de lange termijn. Je groeit er in mee. Je hoeft je nooit af te vragen "kan dit wel?".Twijfel je nog echt? Ga voor de Medium.
Het gevoel van spijt van iets te kopen is vaak groter dan de spijt van iets te groot te kopen. Je kunt met een Medium ook voor één persoon koken (je gebruikt gewoon minder kolen). Met een Small kun je nooit opeens een varkensschouder roken voor een feestje.
De middenweg: Is er een alternatief?
Er is nog een optie die vaak over het hoofd wordt gezien: de Large. Waarom zou je daarover nadenken? Omdat de Large vaak maar een paar tientjes duurder is dan de Medium, maar veel meer ruimte biedt. Bij Big Green Egg is de Large (€999) de populairste maat voor een reden. Hij is de standaard. Als je twijfelt tussen Small en Medium, en je budget laat het toe, sla de Medium dan over en ga naar de Large. Je hebt dan volop ruimte voor grote stukken vlees en je bent klaar voor grote groepen. De accessoire-markt is ook het grootst voor de Large. Alles is verkrijgbaar, vaak tweedehands en goedkoop. Een andere middenweg is kijken naar andere merken. The Bastard heeft vaak net iets andere maten dan BGE. Soms is de "Medium" van het ene merk vergelijkbaar met de "Large" van een ander. Vergelijk dus de daadwerkelijke roosterdiameter, niet alleen de naam.De echte middenweg is misschien wel de mindset. Koop wat je nu nodig hebt, maar denk over 5 jaar.
Ga je vaker BBQ-en? Dan is de Medium (of Large) de verstandigere keuze. De Small is heerlijk, maar ooit kom je die grens tegen. En dat moment wil je niet.