Een kamado kopen is een flinke stap. Je wilt niet na drie keer barbecueën tot de conclusie komen dat je net te klein hebt gekocht, of juist een beest van een oven in de tuin hebt staan die amper gebruikt wordt.
▶Inhoudsopgave
De keuze voor een maat draait om twee hoofdscenario’s: dagelijks koken voor je gezin of het hosten van flinke feestjes.
Laten we de strijd aangaan tussen de meest populaire maten: de Large (oftewel Large/Classic) versus de XL (oftewel XL/Big). We vergelijken ze op basis van wat er echt toe doet. Want een kamado is niet zomaar een BBQ; het is een investering in jarenlang smaakplezier.
De kern van de zaak: capaciteit en formaat
Als we praten over 'Large' en 'XL', hebben we het over de klassieke maten die door merken als Big Green Egg, Kamado Joe en The Bastard worden aangeboden.
Een Large kamado heeft een rooster diameter van ongeveer 46 tot 50 cm. Een XL schiet daar overheen, vaak naar 60 cm of meer.
Voor een gemiddeld gezin van vier personen is een Large vaak meer dan voldoende. Je kunt er vier tot zes flinke ribeyes op kwijt, of twee grote kippen, of een flinke lading pulled pork. Het is de maat die je in de meeste tuinen ziet staan. Het is de ultieme alleskunner.
Een XL is een beest. Met een rooster van 60 cm of meer leg je makkelijk acht tot tien burgers neer of een hele rib van vlees.
Dit is de maat voor mensen die regelmatig vriendengroepen over de vloer hebben. Of voor de perfectionist die ruimte wil overhouden om te spelen met indirecte zones en accessoires. Het grote verschil zit hem niet alleen in het oppervlak, maar in de totale massa.
Een XL kamado is zwaarder, neemt meer ruimte in beslag en is visueel een statement. Een Large verdwijnt wat meer op het terras.
Prijsverschil en directe kosten
Laten we de harde cijfers bekijken. Prijzen variëren per merk en dealer, maar de trend is duidelijk.
Voor een premium Large kamado (zoals een Big Green Egg Large of Kamado Joe Classic III) betaal je tussen de €1.100 en €1.500.
Voor de goedkopere varianten zoals The Bastard Large of een kamado van een huismerk zit je rond de €800 - €1.000. De stap naar een XL is prijzig. Een Big Green Egg XL begint rond de €1.800 en loopt op tot over de €2.200.
De Kamado Joe Big Joe zit in dezelfde range. Dat is een prijsverschil van vaak €600 tot €1.000 voor de losse unit. Dit verschil is significant. Met dat geld kun je een hoop accessoires kopen, van een goede kamado thermometer tot een plate setter of zelfs een extra set wielen.
De initiële investering voor een XL is simpelweg fors hoger. Echter, als je kijkt naar de prijs per liter (ja, dat is een ding bij kamado's), kan een XL soms efficiënter zijn.
Je krijgt veel meer kookvolume voor je euro. Maar die efficiëntie telt alleen als je die ruimte ook daadwerkelijk gebruikt.
Gebruiksgemak en dagelijks gebruik
Hier wordt het interessant voor het gezin. Een Large kamado is sneller op temperatuur dan een XL.
De massa van het keramiek is kleiner, waardoor je binnen 15-20 minuten op 200°C kunt zitten. Ideaal voor een doordeweekse steak of een snelle pizza. Een XL heeft meer massa.
Het opwarmen duurt langer, soms wel 30-40 minuten. Ook het stabiliseren van de temperatuur duurt langer.
Dit is geen probleem bij een 12-uur sessie pulled pork, maar wel als je snel even wilt grillen. Verplaatsen is ook een factor. Een Large kun je met twee personen nog wel optillen (al is het zwaar). Een XL is echt een tweemanslift, of je moet hem op een verrijdbare onderstel hebben.
Als je kamado vast staat, is dit minder relevant, maar voor de flexibiliteit wint de Large. Ook de hoeveelheid houtskool is een criterium.
Een XL verbruikt meer houtskool per sessie omdat je meer ruimte moet vullen. Op de lange termijn (Total Cost of Ownership) telt dat aardig op. Een Large is zuiniger in gebruik.
De feestjes factor: wanneer kies je echt voor XL?
Het draait allemaal om wat je wilt koken. Voor pulled pork of een hele brisket is de Large vaak net aan.
Je moet het vlees precies passen, soms met een beetje vouwen. In een XL heb je alle ruimte.
Je kunt er zelfs twee tegelijkertijd op kwijt. Dat is een gamechanger voor grote groepen. Bij het grillen van burgers of kippen is de Large vaak voldoende voor 6-8 personen.
Maar als je 10+ mensen hebt, en je wilt alles tegelijkertijd serveren, dan is de XL de held. Je kunt aparte zones maken: direct voor de snelle garing en indirect voor de delicate stukken.
De kamado Joe Big Joe heeft bijvoorbeeld de SloRoller, een innovatie die rookverspreiding verbetert. Dit werkt fantastisch op de grotere modellen. De XL modellen bieden meer mogelijkheden voor complexe setups met meerdere roosters en accessoires tegelijkertijd. Een bekend scenario: je hebt een feestje en je wilt naast het vlees ook nog groenten grillen en misschien een paar pizza's maken.
Op een Large moet je constant wisselen van setup. Op een XL kun je vaak een gedeelte direct en een gedeelte indirect houden, of een pizzaoven accessoire kwijt terwijl het rooster vrij blijft voor andere dingen.
Accessoires en kosten op termijn
Accessoires zijn duurder voor XL modellen. Een grillrooster, een plate setter (of convectieplaat), een grillplaat—alles is groter en dus duurder.
Een RVS rooster voor een Large kost je rond de €80, terwijl die voor een XL makkelijk €120 of meer is. De Big Green Egg en Kamado Joe hebben een uitstekend accessoire-ecosysteem. Voor de Large is dit het meest volwassen.
Je vindt overal passende onderdelen voor. Voor de XL is het aanbod ook groot, maar de prijzen zijn consequent hoger.
Denk ook aan hoeveelheid houtskool. Om een Large te vullen heb je ongeveer 2-3 kilo houtskool nodig voor een lange sessie. Bij een XL kan dat makkelijk 4-5 kilo worden.
Als je wekelijks staat te barbecueën, scheelt dat op jaarbest €50-€100 aan houtskool. De waarde op de tweedehands markt is overigens uitstekend voor beide maten.
Kamado's behouden hun waarde. Een Large is makkelijker te verkopen omdat de doelgroep groter is (mensen met een gemiddelde tuin).
Een XL is een niche product en heeft een kleinere markt, maar is wel geliefd bij liefhebbers.
De keuzehulp: welke maat is jouw maat?
Om de knoop door te hakken, moet je eerlijk zijn over je gebruik. Gebruik deze checklist om je keuze te bepalen.
Kies de Large (Classic) als:
Je kookt voor 2-6 personen.
Je tuin of balkon niet extreem groot is.
Je wilt besparen op aanschaf en gebruikskosten.
Je voornamelijk wilt grillen, roken en bakken voor het gezin.
Je kamado makkelijk wilt verplaatsen.
Kies de XL (Big) als:
Je regelmatig kookt voor 8+ personen.
Je groot fan bent van low & slow (brisket, spareribs) en ruimte nodig hebt.
Je budget hoger is en je de initiële kosten niet schuwt.
Je kamado op een vaste plek zet en niet hoeft te verplaatsen.
Je de ultieme flexibiliteit wilt in het combineren van kooktechnieken.
De middenweg: is er een alternatief?
Er is nog een optie die vaak over het hoofd wordt gezien: de tafelmodel of de Mini.
Maar voor gezinnen en feestjes is de Large eigenlijk de echte middenweg. Toch is er een slimme combinatie te bedenken. Een populaire strategie is om te starten met een Large kamado. Dit is de meest flexibele maat voor 90% van de gebruikers.
Als je later merkt dat je toch vaak ruimte tekort komt voor grote groepen, kun je altijd een tweede, kleinere kamado aanschaffen (zoals een Kamado Joe JoeTisserie of een Big Green Egg Mini) voor de side-dishes of om extra capaciteit te hebben. Een andere optie is om te kijken naar merken als The Bastard of Grill Guru.
Deze merken bieden vaak iets meer kookruimte voor hun prijsklasse vergeleken met Big Green Egg, of hebben modellen met een extra hoog deksel (High Rise).
Dit geeft net wat meer ruimte zonder direct de overstap naar XL te maken. Uiteindelijk is de Large kamado de veiligste keuze voor de gemiddelde gebruiker. Het is de maat waar je het grootste deel van je culinaire avonturen kunt beginnen zonder dat je beperkt wordt, terwijl de kosten beheersbaar blijven. De XL is voor de purist, de feestbeesten en degenen die geen genoegen nemen met compromissen.